HENRY HUDSON Henry Hudson 1565- 1611 yılları arasında yaşamış bir İngiliz denizciydi. Fransızlar gibi İngilizler de Çin’e giden kestirme bir yol bulma hevesindeydiler. 17. yüzyılda Hollandalılar da denizcilikde kuvvetliydiler onların da Dutch East India Company adıyla kurdukları büyük bir şirketleri vardı. Bu şirkete Hollanda Krallığı deniz aşırı ülkelerde Hollanda adına ticaret yapma ayrıcalığı vermişti. Henry Hudson önce İngilizlerin daha sonra da Hollandalıların hesabına keşiflerde bulunmak için Atlantik Okyanusuna açıldı.  1609 yılında bugünkü New York şehrinin civarını keşfetti. Orada bulunan ırmağa kendi ismini verdi (Hudson River) ve Hollandalıların orada bir koloni kurmasına yardım etti. Yeni kurulduğunda şehrin adı New York değil New Amsterdam’dı. Hem yerlilerle ilişki kurmada hem de bu bölgeyle Avrupa arasında ticareti geliştirmekte çok etkili oldu. Fransızlar St. Lawrence ırmağından ilerleyerek önce Québec City sonra Trois Riviers sonra da Montréal adasına yerleşmişlerdi. St Lawrence ırmağının kuzeyinde Québec ve Ontario eyaletleri, Kuzey Batısında New Foundland eyaleti ve Labrador yarımadasından oluşuyor. Bu yarımadanın kuzeyinde Hudson Boğazı var Atlantik Okyanusundan bu boğaza girilip, Hudson Bay’e ulaşılıyor. İsminden de anlaşıldığı gibi bu boğazdan ilk defa girip de Hudson Körfezini keşfeden Avrupalı Henry Hudson olmuş. Burası büyük bir körfez. 25 Haziran 1610 yılında Hudson ve ekibi Labrador yarımadasına gelip de bu boğazı bulduklarında çok heyecanlanmışlar. Hayalini kurdukları Çin’e giden Kuzey Yolu’nu bulduk zannetmişler. Bu maceracı kafile, Hudson körfezinde ilerledi ve o zamanki  İngiliz kralının isminden dolayı James Bay ismini verdikleri bir yerde kışı geçirmek zorunda kaldı. Tuzlu su olmasına rağmen körfez suları buz tutmuş ve gemileri buzda mahsur kalmıştı. Kıyıda kamp kurup kışı zorlukla geçirdiler. Bahar geldiğindeHudson keşiflerine devam etmek istedi. Bir şekilde amacına ulaşmayı ve “Çin’e giden yolu” bulmayı istiyordu. Ancak ekibindeki denizciler“artık daha fazla dayanamayacaklarını” söyleyerek geri İngiltere’ye geri dönmek istediklerini bildirdiler. O anda liderin vereceği karar ölüm- kalım meselesi oldu. Hudson kalmakta kesin kararlı olduğunu söyleyince  isyan çıktı. Bubüyük kaşif, oğlu ve kendisine sadık 7 kişi ile birlikte küçük bir tekneye bindirilip terk edildi. Gemi İngiltere’ye geri dönmek üzere yola çıktı. Kalanlara biraz yiyecek, biraz giyecek, tencere, tava, avlanmaları için tüfek bıraktılar ama sonuçta bilinmeyen zor bir coğrafyada terk edilip kendi kaderlerine bırakılmışlardı. Sonrası? Sonrası malum değil. Kendilerinden bir daha haber alınamadı. Hayat mücadelelerine ne kadar devam edebildiler bilinmiyor. Büyük umutlar hüsranla sonuçlandı. Geride kendi adını taşıyan Kanada’daki Hudson Bay körfezi bu körfeze giden Hudson Straits adı verilen boğaz, ABD’de New York ve New Jersey eyaletlerinden geçen Hudson ırmağı, çeşirli yerlerde park, kasaba, köprü isimleri ve Kanada’nın meşhur Hudson Bay mağazalar zinciri kaldı...   PIERRE RADİSSON ve DES GROSEİLLERS   1652 yılındaIroquey kabilesi Trois Rivier’de  Fransızlara saldırdı ve avlanmaya giden Pierre Radisson isminde bir genci kaçırdı, arkadaşlarını öldürdü.  Radisson onlarla çok iyi mücadele etmişti onu öldürmeyip esir aldılar, kendi bölgelerine götürüp, kendi içlerinde yetiştirdiler. Adeta evlat edindiler.  Belki onlar da Fransızlardan birşey öğrenmek istiyordu. Radisson onların dilini, adetlerini öğrendi onlarla birlikte diğer kabilelere karşı savaşlara katılıp, nasıl savaştıklarını da gördü. Sonra kaçtı, yakalandı, işkence gördü, tekrar kaçtı. Daha önce bahsettiğim Hudson ırmağını takiben New Holland’a gitti (Bugünkü New York) oradan Kanada’ya geri geldi. Kanada’da Médart Chouart des Groseillers isimli bir yakınıyla kürk ticaretine başladı, daha önce gidilmemiş yerlere gitmeye karar verdi. Onun da damarlarında kâşif kanı vardı. Bazı yerlilerden Kuzey’de “tuzlu su” olduğunu duymuştu, birlikte orayı keşfetmeye gittiler. Neresi olduğunu bilmiyorlardı ama yerlilerin söylediği yolları takip ederek Hudson Bay’i buldular. Oraya ulaşınca geri Montreal’e dönmektense kürkleri buradan Avrupa’ya yollamanın daha uygun olacağını düşündüler. Ancak Montréal’de Fransızların kürk monopolisi vardı, bu kürkler Fransa’ya devlet eliyle gönderiliyordu. Rodisson ve akrabası Groseillers İngilizlerle anlaşmaya karar verdiler, Fransızları kızdırdılar. HUDSON’S BAY COMPANY Radisson ve Groseilles İngiltere’ye giderek şirket kurma hakkı elde ettiler. Bu  iş için İngilltere’nin o zamanki kralı 2. Charles ile görüştüler. Hudson Bay çevresindeki topraklar Kral’ın yeğeni Prens Rupert’e verildi.Ucu bucağı belli olmayan bu araziye Rupert’s Land dendi.Şirket bu topraklarda iş yapacaktı. (Bugünkü Québec ve Ontario’nun kuzeyi, Manitoba’nın tamamı Sasketchewan ve Alberta’nın bir kısmını kapsıyor), bütün bu geniş bölgede İngiltere adına tekel elde ettiler.) Böylece hem Çin’e giden yol bulunması hem de Kuzey bölgelerinde kürk ticareti yapılması amacıyla 1670 yılında İngiliz Kralı’nın izniyle, İngiltere’de  Kanada’nın ve bütün Kuzey Amerika’nın en eski şirketi olan Hudson’s Bay Company kuruldu. Kısaca HBC veya Hudson’s Bay ya da sadece Bay diye bilinen bu büyük mağazalar zincirinden Kanadalılar senelerce alışveriş yaptılar, her şehrin merkezinde güzel tarihi taş binaları yapıldı. Büyük şehirlerden ucra yerlere kadar mağazaları açıldı. İlk iki yüzyıl boyunca esas işleri kürk ticareti oldu. Sonraki yıllardasatılan mallar çeşitlendi.1972 de katologlar basıldı mağazalara gidemeyenler uzaktan sipariş vererek alışveriş yaptılar. Yerli kabileler(Bugün onlara First Nations veya Indigeneous Peoples deniliyor)başlangıçtan itibaren topladıkları kürkleri götürüp bu mağazalardan kendilerinde olmayan kullanışlı mallar aldılar.1959 yılında Ski-doo denilen motorlu kar araçlarının icat edilmesiyle onların da hayatı kolaylaştı. Kanadalıların senelerce alışveriş yaptıkları bu en ünlü mağazalar zinciri,  2008 de Amerikalılara satıldı sonra 2025 yılında iflas etti, bir dönem kapandı. Ben de en çok porselen yemek takımları,masa örtüleri, mutfak ve ev eşyaları kısmını severdim...