2.Abdülhamid’in bu görüş ve dilekleri ile Sadrazam (Başvezir/Başbakan) Mithat Paşa üzerinden halka sunulan 1876 Anayasası, Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk ve tek Anayasası olup,12 Bölüm ve 119 Maddeden oluşmakta idi. 23 Aralık 1876’da duyurulan Anayasa ile yönetim biçimi “Mutlak Monarşi”den (devlet başkanlığının ve siyasi yetkenin ömür boyu ve veraset yoluyla (babadan oğula ya da aile soyundan) tek bir kişide toplandığı yönetim biçimi), “Meşruti Monarşi” (Padişahın yetkilerinin bir anayasa ve halkın seçtiği bir meclis tarafından sınırlandırıldığı, yetkilerin paylaşıldığı yönetim biçimi) geçişi sağlayan bir belge özelliğini taşımaktadır. Bu Anayasa,13 Şubat 1878’de askıya alınmış ve Meclis-i Mebusan süresiz izine çıkarılmıştır. Sonrasında ise olan “1878-1908 arasında 30 yıl sürecek “tek adam (2.Abdülhamid) yönetiminde baskı ve sansür “uygulama bulacaktır. 1876 Anayasası, 1908’de bazı değişikliklerle yeniden yürürlük kazanmış ve 20 Ocak 1921 ile 1924 Anayasası’nın yürürlüğe girdiği 24 Mayıs 1924 tarihi arasında ise belirli ölçüde yürürlükte kalmıştır. Anayasası’nın ilk 7 Maddesi TEMEL HÜKÜMLERİ içeriyordu. 19 Maddeyi içeren İkinci Bölüm“OSMANLI DEVLETİ UYRUĞUNUN GENEL HUKUKU” başlığını taşımaktadır. Bunları sıralamak, Cumhuriyet Dönemi Anayasalarının sonuncusu olan 1982 Anayasası ile karşılaştırmamız ilginçlik taşıyacak ve dünümüz ile günümüzü değerlendirmemizi sağlayacaktır. :1876 ANAYASASININ TEMEL HÜKÜMLERİ Madde 1: Osmanlı Devleti,1876’daki kıtaları(vilayetleri) ve ayrıcalıklı eyaletleri (belirli yönetim bakımından belli ölçüde özerkliğe/bağımsızlığa sahip olan büyük yönetim birimi) içeren bir bütündür ve hiçbir nedenle bölünemez. Madde 2: Osmanlı Devleti’nin merkezi İstanbul’dur ve bunun öteki kentlerden ayrı olarak bir ayrıcalığı yoktur.(Buna karşın İstanbul’un 2.Abdülhamit Döneminde, orduya asker vermeme ayrıcalığı vardı). Madde 3: Osmanlı Saltanatı, Yüce İslam Halifeliği(Müslüman Topluluğunun önderliğini ve devlet başkanlığını üstlenen makamının adı) sıfatı ile birlikte, Osmanoğulları hanedanlığındadır ve padişahlık, en yaşlı evlada geçer. Madde 4: Padişah, halifelik sıfatı ile bütün İslamların koruyucusu ve bütün Osmanlı uyrukluların hükümdarıdır. Madde 5: Padişahın şahsı, kutsal ve sorumsuzdur. Madde 6: Saltanat hanedanının hakları, malları ve hepsinin de ömür boyunca mali ödenekleri toplumun güvencesi altındadır. Madde 7: Padişahın hakları ve görevleri; Vezirleri/bakanları atamak ya da azletmek,.. Para basmak, Savaş ve barış yapmak, Deniz ve Kara Kuvvetlerine kumanda ve askeri hareketlerin yürütülmesini sağlamak, Şerr-i ve yasal yasama kurallarının yerine getirilmesi, düzenlemeler yapmak, Meclisi toplama ve dağıtılması, mebusların seçiminin yapılmasını sağlamaktır. 1982 ANAYASASI’NIN BİRİNCİ KISIM,”GENEL ESASLARI: 1876 Anayasasının “Temel Hükümleri”’ benzerlerini,1982 Anayasası’nda “Birinci Kısım”’da “Genel Esaslar” başlığı altında yer almaktadır. Bunlar 11 Maddede sıralanmaktadır. Bunlar; Devletin Şekli II. Cumhuriyetin Nitelikleri   III. Devletin Bütünlüğü, Resmî Dili, Bayrağı, Millî Marşı ve Başkenti IV. Değiştirilemeyecek Hükümler V. Devletin Temel Amaç ve Görevleri VI. Egemenlik   Yasama Yetkisi VIII. Yürütme Yetkisi ve Görevi IX. Yargı yetkisi   X. Kanun Önünde Eşitlik Anayasanın Bağlayıcılığı ve Üstünlüğü. Bunların içeriklerine, gelecek yazımda yer vereceğim. (Sürecek) Bugün 10 Kasım. 1938’in üzerinden 88 yıl geçmiş bulunmaktadır. Bu tarih, ulusal ve siyasal tarihimizin önemli bir olayının; Kurtuluşumuzun Başkomutanı ve Gazisi, Türkiye Cumhuriyeti Devletimizin Kurucusu, Devrimlerimizin banisi, İlk Cumhurbaşkanı Mareşal Gazi Mutafa ATATÜRK’ün, ölümsüzleştiği günüdür. O’nu; günümüzde arayış içinde olduğumuz bir deyişi ile saygı ile anıyorum: “ÖZGÜRLÜĞÜN DE EŞİTLİĞİN DE ADALETİN DE DAYANAK NOKTASI ULUSAL EGEMENLİKTİR”.