Halit Suiçmez - Ekonomist/Yazar
Köşe Yazarı
Halit Suiçmez - Ekonomist/Yazar
 

FETHİYE; Tarihten Güncelliğe...

İlkçağlarda Fethiye’nin güzelliklerini terk etmektense intiharı tercih eden toplumlar olmuş... Likyalılar antik çağda özgürlüğe çok düşkün bir toplum olarak geçmiştir kayıtlara. Heredot bu durumu şöyle anlatmış; Milattan Önce 545 tarihinde Likya’yı alan Perslere karşı Xanthos halkı savaşır. Likyalılar savaşta yenileceğini anlayınca teslim olmayıp intihar etmişler. Tarihte tektir bu olay. Yine tarihçi Heredot’a göre, Likyalılar Minos’un kardeşi Sarpedon’un önderliğinde Girit’ten göç etmişlerdir. Homeros, İlyada destanında Likyalıların liderleri ile birlikte Truvalıların yanında savaştıklarını yazmıştır. Fethiye, Telmessos olarak Milattan Önce beşinci yüz yılda Likya’nın bir eyaletidir. Telmossos, tanrı Apollon’un oğlu olup aydınlık, ışıklı ülke manasına gelir. Telmessos’ta yer alan Likya Kaya Mezarlarına M.Ö. dördüncü yüz yılda yüz basamaklı merdivenle çıkılmaktadır. Bunlara Amintas Kral Mezarları da denmektedir. Burada bulgulanan bir Likya şiirinde; “…beni bulamazsan/eşyalarımı bulacaksın/parmak izlerimiz değecek/birbirine…” denilmektedir. Telmessos’a Roma döneminde, Romalılara uzak olduğundan, uzak ülke anlamında latince Makri denilmiştir. Osmanlıda makri’ye Meğri denir. Beşkaza da denilir. Meğri ve çevresinin beş kadıyla yönetilmesinden dolayı. Bu beş kadılık bölgeler; Meğri, Üzümlü, Ören, Kestep, Seki’dir. 1914’te şehit Fethi Bey adına Fethiye denilmiştir. Tarihi, Likya’ya dayanan Fethiye, coğrafi olarak Teke Yarımadası içindedir ve bölge Antalya Fethiye arasını kapsamaktadır. Likya’lıların beşinci yüz yıldan itibaren kurdukları Fethiye, yani o zamanki adıyla Telmessos şu bölgeleri içerir; Pınara, Xanthos, Patara, Kaş, Demre, Olimpos, Çıralı, Faselis, Tekirova, Tlos, Kekova. Roma döneminde uzak ülke anlamındaki Makri 1280 tarihinde Menteşe Beyliği’nin emrine girer. Makri yerine, Meğri denilmeye başlanır. Menteşeoğulları Rodos Şovalyeleri ile savaşırlar. 1390 tarihinde Yıldırım Bayezid, Menteşeoğluları Osmanlıya bağlar. 1473’te, Venedikliler Makri’yi alır, bir kale kurup yerleşirler, sonradan adı ŞÖVALYE ADASI olacak olan, limana hâkim adaya yerleşirler. 1521’de Kanuni Sultan Süleyman Rodos Adası’nı fetheder, Makri ve çevresi Osmanlı İmparatorluğuna bağlanır. 1864’te Meğri kaza yapılır. 1874’te belediye kurulur. İlk Belediye Başkanı Rodos’lu Hacı Mehmet Ağa’dır. Şehrin isim öyküsünü özetlersek tarihsel gelişim şu şekildedir: M.Ö. 5.nci yüzyılda Telmessos, M.S. 476’da Makri, 1280’de Meğri, 1914’te Fethiye olarak değişim göstermiştir. Şehrin siyasal öyküsünü özetlersek tarihsel gelişim şu biçimdedir: İskender Dönemi, Roma Dönemi, Bizans, Menteşe, Rodos Şövalye Dönemi, Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti Dönemleri. Likya Birliğinin milattan önceki ikinci yüzyıldaki başkenti Xanthos’tur. En önemli şehirdir. Xanthos Nehri, Eşen Çayı da denilir, Hellence’de “sarı” demektir. Benim şansım, çocukluğumun Kuzeydeki yağmur yüklü bulutlarından sonra, ebedi hayat yoldaşımın çocukluğunun, bu ışıklı topraklarda geçmiş olmasıdır. Yaşamımızın ilk gençlikten başlayan ve devam eden dönemlerinde hep bu güneşli topraklara yolculuk yaptık... Sevgili eşimle Esen'deki ilk okuluna gittik... Letoon kenti antik çağda Likya’nın dini merkezidir. Tanrıça Leto’ya adanmıştır. Kayaköy (Levissi) Öyküsü; on dokuzuncu yüzyılın başında ticaret için yöreye gelen Grekler Levissi (Kayaköy) şehrini kurarlar. Meğri ise bu kentin iskelesi olur. Bataklıklarda Malarya mikrobu vardır. Uzak bir tepede Levissi’yi kurarlar. Demek ki, o dönemde Levissi kent, Meğri ise iskele konumundaymış... Sonra, on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında, Osmanlı, azınlıklara yeni haklar tanıyınca, yamaca dayalı elli metre kare, iki katlı taş evler yapılmış. 350-400 ev yapılmış ve evlerin yapılışında bir matematik hesabı yapılmıştır. Manzara ve ışık açısından birbirinin önünü kapatmıyor. Evlerin yanı sıra, kilise, şapel, okul, gümrük binası gibi yapılara da yer verilmiştir. Birinci emperyalist paylaşım savaşı biter. Osmanlı parçalanır. Yunan lideri Venizelos; “burada Rum nüfusu daha çok, burayı bize verin” der... 1919 Mayısında Antalya ve Fethiye İtalyanlarca işgal edilir. Haziran 1920’de ise, İtalyanlar Fethiye’den çekilmişlerdir. 1922 mübadele sonucu Rumlar Yunanistan’a, Batı Trakya Türkleri de Kayaköyü’ne yerleştirilir. Gelen Türkler yamaç evlerde yaşayamayınca ya Fethiye’ye ya da Kayaköyü’ndeki düzlük araziye yerleşmişlerdir.
Ekleme Tarihi: 13 Mayıs 2026 -Çarşamba

FETHİYE; Tarihten Güncelliğe...

İlkçağlarda Fethiye’nin güzelliklerini terk etmektense intiharı tercih eden toplumlar olmuş...

Likyalılar antik çağda özgürlüğe çok düşkün bir toplum olarak geçmiştir kayıtlara.

Heredot bu durumu şöyle anlatmış;

Milattan Önce 545 tarihinde Likya’yı alan Perslere karşı Xanthos halkı savaşır. Likyalılar savaşta yenileceğini anlayınca teslim olmayıp intihar etmişler.

Tarihte tektir bu olay.

Yine tarihçi Heredot’a göre, Likyalılar Minos’un kardeşi Sarpedon’un önderliğinde Girit’ten göç etmişlerdir.

Homeros, İlyada destanında Likyalıların liderleri ile birlikte Truvalıların yanında savaştıklarını yazmıştır.

Fethiye, Telmessos olarak Milattan Önce beşinci yüz yılda Likya’nın bir eyaletidir.

Telmossos, tanrı Apollon’un oğlu olup aydınlık, ışıklı ülke manasına gelir.

Telmessos’ta yer alan Likya Kaya Mezarlarına M.Ö. dördüncü yüz yılda yüz basamaklı merdivenle çıkılmaktadır. Bunlara Amintas Kral Mezarları da denmektedir.

Burada bulgulanan bir Likya şiirinde; “…beni bulamazsan/eşyalarımı bulacaksın/parmak izlerimiz değecek/birbirine…” denilmektedir.

Telmessos’a Roma döneminde, Romalılara uzak olduğundan, uzak ülke anlamında latince Makri denilmiştir.

Osmanlıda makri’ye Meğri denir.

Beşkaza da denilir.

Meğri ve çevresinin beş kadıyla yönetilmesinden dolayı.

Bu beş kadılık bölgeler; Meğri, Üzümlü, Ören, Kestep, Seki’dir.

1914’te şehit Fethi Bey adına Fethiye denilmiştir.

Tarihi, Likya’ya dayanan Fethiye, coğrafi olarak Teke Yarımadası içindedir ve bölge Antalya Fethiye arasını kapsamaktadır.

Likya’lıların beşinci yüz yıldan itibaren kurdukları Fethiye, yani o zamanki adıyla Telmessos şu bölgeleri içerir; Pınara, Xanthos, Patara, Kaş, Demre, Olimpos, Çıralı, Faselis, Tekirova, Tlos, Kekova.

Roma döneminde uzak ülke anlamındaki Makri 1280 tarihinde Menteşe Beyliği’nin emrine girer.

Makri yerine, Meğri denilmeye başlanır.

Menteşeoğulları Rodos Şovalyeleri ile savaşırlar.

1390 tarihinde Yıldırım Bayezid, Menteşeoğluları Osmanlıya bağlar.

1473’te, Venedikliler Makri’yi alır, bir kale kurup yerleşirler, sonradan adı ŞÖVALYE ADASI olacak olan, limana hâkim adaya yerleşirler.

1521’de Kanuni Sultan Süleyman Rodos Adası’nı fetheder, Makri ve çevresi Osmanlı İmparatorluğuna bağlanır.

1864’te Meğri kaza yapılır.

1874’te belediye kurulur. İlk Belediye Başkanı Rodos’lu Hacı Mehmet Ağa’dır.

Şehrin isim öyküsünü özetlersek tarihsel gelişim şu şekildedir:

M.Ö. 5.nci yüzyılda Telmessos, M.S. 476’da Makri, 1280’de Meğri, 1914’te Fethiye olarak değişim göstermiştir.

Şehrin siyasal öyküsünü özetlersek tarihsel gelişim şu biçimdedir:

İskender Dönemi, Roma Dönemi, Bizans, Menteşe, Rodos Şövalye Dönemi, Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti Dönemleri.

Likya Birliğinin milattan önceki ikinci yüzyıldaki başkenti Xanthos’tur.

En önemli şehirdir. Xanthos Nehri, Eşen Çayı da denilir, Hellence’de “sarı” demektir.

Benim şansım, çocukluğumun Kuzeydeki yağmur yüklü bulutlarından sonra, ebedi hayat yoldaşımın çocukluğunun, bu ışıklı topraklarda geçmiş olmasıdır.

Yaşamımızın ilk gençlikten başlayan ve devam eden dönemlerinde hep bu güneşli topraklara yolculuk yaptık...

Sevgili eşimle Esen'deki ilk okuluna gittik...

Letoon kenti antik çağda Likya’nın dini merkezidir. Tanrıça Leto’ya adanmıştır.

Kayaköy (Levissi) Öyküsü; on dokuzuncu yüzyılın başında ticaret için yöreye gelen Grekler Levissi (Kayaköy) şehrini kurarlar.

Meğri ise bu kentin iskelesi olur. Bataklıklarda Malarya mikrobu vardır. Uzak bir tepede Levissi’yi kurarlar.

Demek ki, o dönemde Levissi kent, Meğri ise iskele konumundaymış...

Sonra, on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında, Osmanlı, azınlıklara yeni haklar tanıyınca, yamaca dayalı elli metre kare, iki katlı taş evler yapılmış.

350-400 ev yapılmış ve evlerin yapılışında bir matematik hesabı yapılmıştır.

Manzara ve ışık açısından birbirinin önünü kapatmıyor.

Evlerin yanı sıra, kilise, şapel, okul, gümrük binası gibi yapılara da yer verilmiştir.

Birinci emperyalist paylaşım savaşı biter. Osmanlı parçalanır.

Yunan lideri Venizelos; “burada Rum nüfusu daha çok, burayı bize verin” der...

1919 Mayısında Antalya ve Fethiye İtalyanlarca işgal edilir.

Haziran 1920’de ise, İtalyanlar Fethiye’den çekilmişlerdir.

1922 mübadele sonucu Rumlar Yunanistan’a, Batı Trakya Türkleri de Kayaköyü’ne yerleştirilir.

Gelen Türkler yamaç evlerde yaşayamayınca ya Fethiye’ye ya da Kayaköyü’ndeki düzlük araziye yerleşmişlerdir.

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve ulusgazetesi.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.