İngiliz İktisatçısı Hobson 1902’de bir kitap yayımlar. “Emperyalizm: Bir Çalışma.”
Bu yapıtta, sömürgecilik; kapitalizmin aşırı birikim ve yetersiz tüketim krizinin ekonomik bir sonucu olarak açıklanmıştır.
Hobson’a göre; emperyalizm, Batı’nın kendi ekonomik ve stratejik çıkarlarına hizmet eden bir istila biçimiydi.
Lenin, bu analizlerden de yararlanarak, “Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması” isimli eserini yazmıştır.
Lenin, emperyalizmi kapsam itibariyle en geniş anlamına ulaştırmıştır.
Tarihsel olarak önce sömürgecilik (on beşinci yüzyıl), sonra kapitalizm (on sekizinci), sonra da emperyalizm (20.nci yüzyıl) gündeme gelmiştir.
Kavram Osmanlı’ya 1838 Antlaşmasıyla geldi.
İngiltere’ye kapılar ardına dek açıldı.
Geniş ticari ayrıcalıklar verildi.
Osmanlı pazarı dış rekabete açıldı.
Balta Limanı Antlaşmasının Türk toplumuna etkileri Sadri Ertem’in Çıkrıklar Durunca romanında gerçekçi biçimde işlenmiştir.
Alman Marksist Parvus Efendi; “…gözünüzü dört açın, kanınız son damlasına kadar akıtılıyor, av hayvanları gibi sıkıştırılıyorsunuz…” Diyerek bizi uyardı…
Mustafa Kemal her düşüncesiyle, eylemiyle emperyalizme karşıydı.
Tam bağımsızlıkçıydı…
Osmanlı düşünce hayatı çoraktı.
Atatürk, Osmanlı’nın nasıl ve niçin sömürüldüğünün tanığıydı.
Emperyalizme ve kapitalizme karşı mücadelenin önderiydi.
Emperyalizmin ilk sorgulandığı yerlerden biri Lozan’dır.
Batı’nın kapitülasyonlar yoluyla elde ettiği tüm ayrıcalıklar son buldu.
Kurtuluş savaşı ve Cumhuriyetin Kuruluş süreci bize her yönüyle emperyalizmi öğretti, ekonomik-politik-kültürel-sosyal devrimler yapıldı.
Şimdi bu topraklarda emperyalizme karşı gerçek bir mücadele var mı?
Eğer varsa, hangi iktisadi, siyasal, sosyal ve kültürel politikalarla?
Emperyalizmin ekonomik yapısı kavranmadan ne düşünsel bir mücadele olur ne siyaset yapılabilir ne de kültürel bir ilerleme sağlanır.
Tam bağımsız ve gerçekten demokratik bir Türkiye için emperyalizme-kapitalizme ve faşizme karşı olan tüm güçler bir araya gelerek mücadele etmelidir.
Bunun altyapısı fazlasıyla ülkemizde vardır.
Hem düşünsel hem de mücadele pratiği olarak.
Doğan Avcıoğlu, Korkut Boratav, Yalçın Küçük, Taner Timur, Şevket Pamuk, Halil İnalcık, Sadun Aren, Mümtaz Soysal, Ergun Türkcan, Fethi Naci, Tevfik Fikret, Nazım Hikmet, Sabahattin Ali ve daha onlarca yazar çizer, düşünür…
Orhan Kemal, Yaşar Kemal, Kemal Tahir, Namık Kemal…
Ve tüm Kemallerin en büyüğü Mustafa Kemal…
İşte size tarihsel birikim…emperyalizme karşı teorik ve pratik rehberlik...
