Doğum günü sorulduğunda "neden 19 Mayıs olmasın?" der. 19 Mayıs meşelanin ilk ateşidir. O sebeptendir ki Samsun'daki Atatürk heykelinin atı şaha kalkmıştır. Mustafa Kemal Bandırma vapuruyla Samsun'a çıkıyor. Başta telaşlanmayı gerektirecek bir şey yoktur. Mustafa Kemal İtilaf Devletleri'ne karşı direnen kişileri hem bastıracak hem de rapor tutacaktır. Ne olabilirdi ki başka? İngilizler, silahlarını teslim etmeyen birlikleri, Mustafa Kemal hizaya getirecek diye beklerken, O "hiçbir birlik silahını teslim etmesin" diye emir verir. Samsun'a çıktı çıkmasına ama durum pekte istediği gibi gitmedi. Her yerde İngiliz askeri ve Pontusçular vardı. Atatürk bugün müze olarak kullanılan Hıntıka Palas'ta kaldı. İstirahat için burası ona uygundu. Sabaha kadar gözüne uyku girmedi. İlk hedefi ülke çapında ses getiren mitingler, protestolar düzenlemek olmalıydı, sonra da milli şuuru canlandırıp, Türk'ün herhangi bir milletin mandası yahut sömürgesi olamayacağını hatırlatmak olmalıydı. Ancak bunu söylemek için erkendi. Zamanı geldiğinde ise "ya İstiklal ya ölüm" demekten de çekinmeyecekti. Peş peşe gelen genelgeler, görüşmeler, anlaşmalar, anlaşmazlıklar derken bu süreçte gözünü kırpmadan o çok sevdiği askerlik vazifesinden bile istifa etti. Vatan elden gidiyordu. O hiç yılmadı, yılmayacaktı da. Bitmek tükenmek bilmeyen savaşlar, işgaller, olaylar, sürgünler, işkenceler... Ama bu millet, düşmanı vatanın harem-i ismetinde (günümüz Türkçesiyle vatanın temiz koynunda) boğacaktır. İşte her şeyin fitilini ateşleyen olaydır Samsun'a çıkış. Bırakın bir köşe yazısına, ansiklopedilere  bile sığmaz. Kim bilir kendi ateşli gençlik yılları mı geldi aklına, umut dolu yarınları mı geldi? Yoksa bu ülkeyi kurtarma konusunda kararlı, istikrarlı duruşu mu? Ve bu galibiyeti çok sevip güvendiği gençlere emanet etti. Gençlere armağan etti... Gençliğe... Bunu da Gençliğe Hitabede özetledi: Ey Türk Gençliği! Birinci vazifen; Türk İstiklalini, Türk Cumhuriyetini, ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir. Ve bir gün o gençlik umudunu kaybedip, arkasını dönerse diye hatırlattı: Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur!