NATO, müttefik ülkeleri savunma harcama planlarını sunmaya çağırdı

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, üye devletleri ittifakın yeni harcama hedeflerini karşılamak için somut mali yol haritaları geliştirmeye çağırdı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara'da düzenlenen yıllık zirvede NATO müttefiklerinden örgütün harcama hedeflerine ulaşmak için "açık, somut ve güvenilir planlar" sunmalarını istedi. Bu zirve, ABD'nin Avrupa'daki güvenlik rolünü azalttığı bir dönemde ittifak için kritik bir zamana denk geliyor. Washington, müttefiklerinden harcama yükünün daha büyük bir kısmını üstlenmelerini istiyor. Geçtiğimiz yıl, 32 NATO üye devleti gayri safi yurtiçi hasılalarının (GSYİH) %5'ini savunmaya yatırım yapma hedefi üzerinde anlaştı. Spesifik olarak, harcamalar şu şekilde tahsis edildi: %3,5 doğrudan savunma bütçeleri için ve %1,5 ise savaş zamanında birliklerin ve teçhizatın hızlı bir şekilde hareket edebilmesini sağlamak için yollar ve limanlar gibi altyapı için. Ancak bu hedefe ulaşmak birçok zorlukla karşı karşıya. İspanya hedefi kabul etmekle birlikte, bu kadar yüksek harcamalar yapmadan da NATO'nun güvenlik gereksinimlerini karşılayabileceğini iddia ediyor. Aslında, birçok ülke hâlâ ittifakın daha önceki %2'lik GSYİH hedefine ulaşmakta zorlanıyor. Rutte, net mali planları olmayan müttefiklerle nasıl başa çıkılacağı sorulduğunda ayrıntılı bir açıklama yapmaktan kaçındı ancak şu uyarıda bulundu: "Eğer bir veya iki üyenin ikna edilmesi gerekiyorsa, bunu yapmanın yolları var." Geçtiğimiz hafta, ABD'nin NATO Büyükelçisi Matthew Whitaker, Washington'un katkılarını artırmayan ülkelere karşı önlemler almaya hazır olduğunu ima etti, ancak bu önlemlerin ne olacağını belirtmekten kaçındı. Whitaker, "Başkan Donald Trump, tüm müttefiklerin derhal harekete geçmesini ve %5'lik hedefe ulaşma yolunda hızla ilerlemesini bekliyor," diye vurguladı. Trump, müttefiklerini savunma harcamaları konusunda defalarca eleştirdi ve yeterli katkıda bulunmayan herhangi bir NATO üyesine desteğini kesmekle tehdit etti. Daha yakın zamanda ise, ABD, İsrail ve İran arasında olası bir çatışmada üslerinin kullanılmasına izin vermeyi reddeden birkaç ülkenin ardından NATO müttefiklerinden "sadakat" çağrısında bulundu. Avrupa müttefikleri ve Kanada'nın harcamalarına ilişkin olarak, Genel Sekreter Rutte şu ana kadarki rakamları "çok etkileyici" olarak nitelendirdi. NATO, önümüzdeki dönemde savunmaya toplamda 258 milyar dolar daha yatırım yapmayı planlıyor.