‏Bölgesel gerilimlerin arttığı her dönemde, yüzeysel analizler ve abartılı söylemler yeniden sahneye çıkar. Bunların başında iki iddia gelir: ‏Birincisi, İran gerilerse “sıranın” Türkiye’ye geleceği, ikincisi ise İsrail’in “Fırat’tan Nil’e” uzanan sınırsız yayılmacı hedefler güttüğü. ‏Oysa bu iki yaklaşım da gerçekliğin karmaşıklığını yansıtmaktan uzak, indirgemeci ve yanıltıcıdır. ‏Türkiye: Göz Ardı Edilemeyecek Bir Merkez Ülke ‏Türkiye, “sıradaki hedef” olarak tanımlanabilecek bir ülke değildir. Aksine: ‏•NATO üyesidir. ‏•Asya ile Avrupa arasında eşsiz bir jeostratejik konuma sahiptir. ‏•Askerî ve ekonomik açıdan bölgesel bir güçtür. ‏Türkiye’ye yönelik doğrudan bir hedefleme, yalnızca bir ülkeyle değil, çok daha geniş bir uluslararası dengeyle karşı karşıya gelmek anlamına gelir. ‏Neden Türkiye, İran ile Aynı Kategoride Değildir? ‏İran İslam Devrimi 1979 sonrasında İran, ideolojik ve sınır aşan bir proje ile anılan bir aktöre dönüşmüştür. ‏Buna karşılık Türkiye, Mustafa Kemal Atatürk’ün mirası üzerine inşa edilmiş modern bir ulus devlettir ve şu ilkeyi benimsemiştir: ‏“Yurtta sulh, cihanda sulh.” ‏Türkiye’nin son yıllarda daha aktif bir dış politika izlemesi: ‏•Ulusal güvenlik ‏•Bölgesel denge ‏•Stratejik çıkarlar ‏çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu durum, ideolojik bir yayılmacılık anlamına gelmez. ‏“İsrail’in Yayılmacı Hedefleri” Söylemi Üzerine: ‏Toplumlarda aşırı söylemler her zaman var olabilir. Ancak bunları devlet politikası olarak görmek hatalıdır. ‏Gerçekler, İsrail’in pragmatik davrandığını gösterir: ‏•Mısır ile Camp David Anlaşması imzalamış ve Sina’dan çekilmiştir ‏•İsrail, Golan Tepeleri’nden çekilmeye birkaç kez hazır olmuş, ancak Hafız Esad ve Beşar Esad yeterli güvence vermemiştir ‏Bu durum, İsrail’in tamamen yayılmacı olmadığını, maliyet ve kazanç hesaplarına göre hareket ettiğini gösterir. ‏Tarih Ne Söylüyor? ‏Osmanlı Devleti, İspanya’dan sürülen Yahudilere kapılarını açmıştır. ‏Ayrıca İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye, Nazi zulmünden kaçan Yahudilere güvenli geçiş sağlamıştır. ‏Bazı araştırmalar, Aşkenaz Yahudilerinin bir kısmını Hazar İmparatorluğu ile ilişkilendirir. ‏Bu da Türk-Yahudi ilişkilerinin basit bir çatışma anlatısına indirgenemeyeceğini gösterir. ‏Türkiye Yalnız Değildir: ‏Türkiye yalnız bir devlet değildir. ‏Tarihsel, kültürel ve insani bağlarla geniş bir etki alanına sahiptir. ‏Türk kökenli ya da Türkiye ile bağ hisseden yüz milyonlarca insan, Türkiye’nin sevinç ve kederini paylaşır. ‏Bu, resmi ittifakların ötesinde bir toplumsal ve duygusal derinlik anlamına gelir. ‏Devlet Aklı İle İdeoloji Arasındaki Fark: ‏Türkiye demokratik ve laik bir devlettir: ‏•Din ve devlet işlerinde ayrım esastır. ‏•Farklı inançlara eşit mesafe korunur. ‏•Aşırılık ve radikalleşme engellenir. ‏Dış politika, dini ideolojiye göre değil, devlet çıkarlarına göre şekillendirilir. ‏Ayrıca Türkiye, Hizbullah gibi dış bağlantılı yapıları kontrol altına almıştır. ‏İran, İslam’ın Koruyucusu Değildir: ‏İran kendisini “İslam’ın koruyucusu” olarak sunar. ‏Ancak pratikte: ‏•İslam dünyasında ayrışmayı artırır ‏•Mezhepsel fay hatlarını derinleştirir ‏•Bölgesel çatışmaları körükler ‏Bu nedenle İran, İslam dünyasında birleştirici değil, çoğu zaman bölücü bir aktördür. ‏İnanç ve Siyaset Arasındaki Ayrım: ‏Müslümanlar kendilerini “insanlık için çıkarılmış en hayırlı ümmet” olarak görür ve İslam’ın son ilahi mesaj olduğuna inanır. Bu güçlü bir kimliktir, fakat devlet politikalarına doğrudan uygulanamaz. ‏“Sıradaki Ülke” Tezi Yanlıştır. Uluslararası ilişkiler domino etkisiyle işlemez. ‏Bir devletin hedef olup olmayacağını belirleyen unsurlar: ‏•Uluslararası sistemdeki yeri ‏•Siyasi davranışı ‏•İttifakları ‏•Caydırıcılık kapasitesi ‏Buna göre Türkiye’nin konumu açıkça farklıdır. ‏Sonuç: Abartıya Karşı Gerçekçilik: ‏“Yayılmacı hayaller” veya “sıradaki hedef” söylemleri, gerçekliği çarpıtır. ‏Türkiye: ‏•Kolay hedef değildir ‏•Yalnız değildir ‏•Sistem dışı bir aktör değildir ‏Aksine güçlü, dengeli ve çok boyutlu bir devlettir. ‏Bugünün dünyasında gerçek açıktır: Siyaset korkularla değil, dengelerle yönetilir.