İran, Umman ve ABD Hürmüz Anlaşmasına 'yakın'

Amerika Birleşik Devletleri, İran ve Umman, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açabilecek geçici bir anlaşmaya yaklaşıyor gibi görünüyor. Bu da Ortadoğu'daki en tehlikeli gerilim noktalarından birindeki krizi hafifletme umutlarını artırıyor.

Tahran Perşembe günü, Umman ile boğazdan geçecek yeni gemi güzergahları için koordinatlar konusunda anlaşmaya vardığını açıkladı. Birkaç haftadır müzakereleri devam eden önerilen anlaşma, Washington ve Tahran arasında 17 Haziran'da imzalanan ateşkesi yeniden tesis etmeyi; barış zamanında dünyanın petrol arzının beşte birinin taşındığı stratejik su yolundan yapılan sevkiyatlarla ilgili anlaşmazlıkları çözmeyi; ve İran'ın nükleer programı ve diğer konular hakkında daha geniş kapsamlı müzakereler için alan yaratmayı amaçlıyor. ABD Başkanı Donald Trump, Salı akşamı gazetecilere yaptığı açıklamada İran ile müzakerelerin "çok iyi ilerlediğini" söyleyerek iyimser bir ton sergiledi. "Öğreneceğiz. 48 saat içinde öğreneceğiz," dedi bir anlaşmanın yakın olup olmadığı sorulduğunda. "Ya boğaz çok yakında açılacak ya da çok ağır bir darbe alacaklar ve sonra boğaz açılacak." Trump, hafta sonu II. Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük ABD askeri saldırısı olarak tanımladığı saldırıyı gerçekleştirmeme kararı aldıktan sonra bu yorumları yaptı.  Bu arada İran, Washington ile doğrudan görüşmeler yaptığını reddetmeye devam ediyor. İranlı yetkililer, Hürmüz Boğazı'nın nasıl yönetileceği konusunda Umman ile görüşmeler yapıldığını ısrarla belirtiyor. Boğazın geçtiği Umman, uzun zamandır iki ülke arasında arabulucu rolü üstleniyor. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bağaey, Umman ile yapılan görüşmelerin "olumlu" geçtiğini ve devam ettiğini söyledi; ancak İran'ın Sepah Haber Ajansı, bir yetkilinin ABD'nin askeri tehditlerinin anlaşmaya varılmasının önündeki en büyük engel olmaya devam ettiğini belirttiğini aktardı. Diplomatik girişim, Hürmüz Boğazı ve çevresinde gerilimlerin tırmandığı bir dönemde gerçekleşiyor. Salı günü, Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ajansı, Umman açıklarında bir kargo gemisinin kimliği belirsiz bir cisimle vurulduğunu bildirdi. Su yolundan geçen ticari trafik de büyük ölçüde aksamaya devam ediyor. Pazartesi günü boğazdan sadece sekiz gemi geçti; bu sayı, 28 Şubat'ta ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşının başlamasından önce günde yaklaşık 130 geminin geçtiğiyle karşılaştırıldığında oldukça düşük. Bu durum, uzun süreli aksamaların petrol fiyatlarını keskin bir şekilde yükseltebileceği endişesini artırdı. Bu ortamda, arabulucular, daha geniş kapsamlı müzakerelerin zeminini hazırlamayı amaçlayan ve Haziran ayında İran ile ABD arasında imzalanan daha kapsamlı bir mutabakat zaptını (MoU) yeniden canlandırmaya çalışmadan önce, su yolu konusunda en azından geçici bir anlaşma sağlamak için yarışıyorlar.