Türkiye projeyi durdurmak için savaş gemisi göndermişti: Doğu Akdeniz'de enerjide Fransa-Yunanistan anlaşması

Atina ve Paris arasında Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantı projesinin (Great Sea Interconnector - GSI) şartlarını iyileştirmeyi hedefleyen aylardır süren müzakereler çarşamba günü imzalanan anlaşmayla resmiyete kavuştu.

Kathimerini'nin haberine göre imzalanan anlaşma, Yunan hükümetinin Fransız grubun projedeki ilerlemeyi güvence altına alabileceği ve riski Paris’e kaydıracağı yönündeki değerlendirmesini yansıtıyor. Yunan yetkililer, projenin önündeki temel engelin Türkiye’nin itirazları olduğunu ifade etti. Elektrik bağlantı hattı üzerindeki çalışmalar, Türkiye’nin Çoban Adası’nın güneyindeki uluslararası sularda yürütülen araştırmalara müdahale etmesinin ardından durma noktasına gelmişti. Müzakerelere ve çabalara rağmen söz konusu araştırmalar yeniden başlatılamamıştı. Yeni anlaşmayla birlikte hedef, araştırma faaliyetlerine eylül ayında yeniden başlamak. Yunan yetkililerin aktardığı bilgilere göre, Kıbrıs içindeki anlaşmazlıklar genel tablonun bir parçası olsa da asıl zorluk jeopolitik risklerden kaynaklanıyordu. O dönemdeki değerlendirmelere dayanarak hareket eden yetkililer, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki deniz tabanı araştırmalarına tepki vermeyeceği yönünde standart bir süreç izlemeyi tercih etmişti. Zira bu araştırmaların hukuki bir emsal oluşturmadığı ve Ankara’nın kıta sahanlığı iddialarını etkilemediği öngörülüyordu. Türkiye’nin bölgeye savaş gemileri göndererek yanıt vermesiyle bu öngörülerin yanlış olduğu ortaya çıktı. Çoban Adası krizi hakkında bilinenler Geride kalan yıllarda Yunanistan-Kıbrıs kablo hattı (GSI) projesi kapsamında İtalyan araştırma gemisi Ievoli Relume, Girit ile Kerpe/Çoban Adası arasında deniz tabanı haritalama çalışması yapıyordu. Araştırmanın yapıldığı bölge, Türkiye’nin Libya ile imzaladığı Deniz Yetki Alanları Anlaşması (Mavi Vatan sınırları) kapsamındaki Türk kıta sahanlığına denk geliyordu. Türkiye, bu alanda kendisinden izin alınmadan izinsiz faaliyet yürütüldüğünü belirterek bölgeye 5 adet savaş gemisi (fırkateyn ve hücumbotlar) sevk etti.