"Yeşil Nobel" Olarak da Adlandırılan 2026 Goldman Ödülü'nü Altı Kadın Kazandı

Dünyanın en prestijli çevre ödülü olan 2026 Goldman Ödülü'nü altı kadın kazandı. Tamamı kadınlardan oluşan ilk ödül sahipleri grubu Kolombiya, Nijerya, Papua Yeni Gine, Güney Kore, İngiltere ve ABD'den geliyor.

Bu yılki prestijli Goldman Çevre Ödülü, iklim değişikliğiyle mücadele ve biyolojik çeşitliliği koruma çabaları nedeniyle dünyanın dört bir yanından altı taban çevre aktivistine verildi. Hayırseverler Richard ve Rhoda Goldman tarafından 1989'da oluşturulan ödüle bu yana ilk kez tüm ödül sahipleri kadın: Nijerya'dan Iroro Tanshi; Güney Kore'den Borim Kim; Birleşik Krallık'tan Sarah Finch; Papua Yeni Gine'den Theonila Roka Matbob; Amerika Birleşik Devletleri'nden Alannah Acaq Hurley; ve Kolombiya'dan Yuvelis Morales Blanco. Bazen "Yeşil Nobel" olarak da adlandırılan Goldman Ödülü sahipleri, dünyanın altı ana bölgesinin her birinden seçilir. Her biri 200.000 dolarlık ödül parası alır. Güney ve Orta Amerika bölgesinin galibi Morales Blanco, Kolombiya'da ticari amaçlı hidrolik kırma yönteminin uygulanmasını başarıyla engellemek için dünyanın en büyük petrol şirketlerinden bazılarıyla mücadele etti. 24 yaşındaki genç kadın, Afro-Kolombiyalıların yaşadığı Puerto Wilches'te, Magdalena Nehri kıyısında balıkçı bir ailede büyüdü. "Nehirden başka hiçbir şeyimiz yoktu; annem bana bakıp beni büyüten bir anne gibiydi," dedi. 2018'deki büyük petrol sızıntısının ardından protestolar düzenlemeye başladı; bu sızıntı, onlarca yerel ailenin yer değiştirmesine ve binlerce hayvanın ölümüne neden olmuştu. Tehditlere hedef olmasına ve geçici olarak başka bir yere taşınmasına yol açan aktivizmi, projelerin durdurulmasına ve Kolombiya'nın 2022 seçimlerinde fracking konusunun gündeme gelmesine yardımcı oldu. Bu yılki ödülü alan diğer beş kişiden ikisi de küresel iklim değişikliğine ve dünyanın dört bir yanında daha yerel kirliliğe neden olan fosil yakıtlarla mücadeleye odaklanmış durumda. Asya'da birinci olan ve Youth 4 Climate Action örgütünü kuran Borim, Güney Kore Anayasa Mahkemesi'nden hükümetin iklim politikasının gelecek nesillerin anayasal haklarını ihlal ettiğine dair bir karar almayı başardı; bu, kıtada gençler tarafından yürütülen ilk başarılı iklim davası oldu. Avrupa birincisi Finch, The Times gazetesine verdiği demeçte, ödül parasını fosil yakıtlara karşı mücadeleye devam etmek için kullanacağını söyledi. Weald Eylem Grubu ile birlikte, on yıldan fazla bir süre boyunca İngiltere'nin güneydoğusunda petrol sondajına karşı mücadele etti ve Haziran 2024'te Yüksek Mahkeme'den, yetkililerin fosil yakıtların çıkarılmasına izin vermeden önce küresel iklim üzerindeki etkilerini dikkate almaları gerektiğini belirten "Finch kararı"nı elde etti. Ödül alan diğer iki kişi ise madencilik projelerinin çevreye verdiği yıkıcı etkiye karşı mücadele etti. Adalar ve Ada Ülkeleri kategorisinde ödül kazanan Papua Yeni Gine'den Roka Matbob, dünyanın en büyük ikinci madencilik şirketi Rio Tinto'nun, bir ayaklanmanın ardından kapatılmasından 35 yıl sonra, Panguna bakır madeninin neden olduğu çevresel ve sosyal yıkımı gidermeyi kabul etmesini sağlayan başarılı bir kampanyaya öncülük etti. Kuzey Amerika ödülünün sahibi, ABD'deki Yup'ik ulusundan Acaq Hurley, Alaska'nın Bristol Körfezi bölgesindeki ekosistemleri, dünyanın en büyük yabani somon balığı göç yollarını da tehdit eden devasa bir bakır ve altın madenciliği projesini durdurmak için 15 kabileyle birlikte başarılı bir mücadele verdi. Bu arada, Afrika'nın birincisi olan Nijerya'nın Tanshi şehri, nesli tehlike altında olan kısa kuyruklu yuvarlak yapraklı yarasa türünü yeniden keşfetti ve insan kaynaklı orman yangınlarından korumak için Afi Dağı Yaban Hayatı Koruma Alanı'nda çalışmalar yürütüyor.