100. Gazi Koşusu 28 Haziran Pazar günü Veliefendi Hipodromu'nda!

100. Gazi Koşusu 28 Haziran Pazar günü Veliefendi Hipodromu'nda gerçekleştirilecek. Gazi Koşusu yalnızca bir at yarışı değil, Cumhuriyet'in ilk yıllarının atmosferini günümüze taşıyan önemli bir gelenek!

Gazi Koşusu, Türkiye'de at yarışçılığının en prestijli mücadelesi olarak 1927 yılından bu yana kesintisiz şekilde düzenlenen ve Mustafa Kemal Atatürk adına gerçekleştirilen bir derbi olarak Türk yarışçılık tarihinin merkezinde yer aldı. Yalnızca üç yaşlı safkan İngiliz taylarının katılabildiği bu özel yarış, her atın hayatı boyunca sadece bir kez koşabildiği yapısıyla hem sportif hem de sembolik anlamda benzersiz bir konuma sahip oldu ve bu yönüyle yarışçılık takviminde adeta "klasiklerin klasiği" olarak kabul edildi. Tarihin ilk Gazi Koşusu 10 Haziran 1927'de Ankara'da koşuldu ve bu ilk büyük mücadelenin galibi "Neriman" oldu. Safkanın sahibi Ali Muhiddin Hacı Bekir, jokeyi ise İhsan Atçı olarak kayıtlara geçti. 2.400 metre mesafede koşulan bu ilk koşuda bitiriş derecesi 02.50.00 olarak gerçekleşti ve böylece bugün hâlâ değişmeyen klasik mesafenin temeli atıldı. Bu yarış yalnızca bir spor organizasyonu olarak değil, Atatürk'ün modern spor kültürü vizyonunun bir parçası olarak ortaya çıktı ve Atatürk'ün yarışları yakından takip ettiği, atçılığı modern toplumun önemli bir unsuru olarak gördüğü bilinen bir gerçek olarak Türk yarış tarihine yön verdi. 1930'lu yıllara gelindiğinde Gazi Koşusu, Türk atçılığının gelişimine paralel olarak önemli dönüşümler yaşadı; 1932'den itibaren yalnızca üç yaşlı safkan İngiliz taylarına açık hale getirildi ve 2400 metrelik mesafe kalıcı standart olarak yerleşti. 1935 yılında yarış ilk kez pazar günü koşuldu ve bu durum dikkat çekti, 1936 yılında ise yalnızca 3 tayın start aldığı en düşük katılımlı Gazi Koşusu gerçekleşti. Devam eden süreçte 1937 ve 1938 yıllarında yarış "Atatürk Koşusu" adıyla koşuldu ve 1938'de Prens Halim Sait'in sahibi olduğu Romance, N. Horvath idaresinde kazanarak özel harada yetişen ilk şampiyonlardan biri olarak tarihe geçti. Jokey bazında Mümin Çılgın, Gazi Koşusu tarihinin en başarılı isimlerinden biri oldu ve Helene De Troia (1960), Apaçi (1965), Nadas (1974), Dr. Seferof (1979), Dersim (1981), Uğurtay (1985), Hafız (1986), Top Image (1988) ve Abbas (1991) ile toplam 9 birincilik elde etti. Modern dönemde ise Ahmet Çelik, Renk (2015), Graystorm (2016), Piano Sonata (2017), Hep Beraber (2018), The Last Romance (2019), Call To Victory (2020) ve Burgas (2021) ile üst üste 7 yıl kazanarak kırılması zor bir seriye imza attı. Gazi Koşusu'nun bir diğer önemli yönü, Türk yarışçılığındaki Triple Crown'un (Üçlü Taç) ayaklarından biri olmasıdır. Türkiye'de bu unvan; Dişi Tay Deneme, Gazi Koşusu ve Ankara Koşusu'nu aynı yıl içinde aynı safkanın kazanmasıyla verilir. Bugüne kadar bu büyük başarıya yalnızca birkaç safkan ulaşabildi ve bu durum, Gazi Koşusu'nun ne denli özel ve zorlu bir yarış olduğunu bir kez daha gösterdi. Tüm bu birikim, Gazi Koşusu'nu yalnızca bir yarış olmaktan çıkarıp bir asırlık geleneğin, Cumhuriyet tarihinin ve Türk atçılığının ortak hafızasına dönüştürdü. Her yıl Veliefendi Hipodromu'nda koşulan bu büyük derbi, kazanan safkanın adını tarihe yazdırmakla kalmadı, aynı zamanda o yılın yarış ruhunu, temposunu ve hikâyesini de kalıcı bir mirasa dönüştürdü. 1940 yılında Konca'nın sürpriz zaferi yaşandı. 1943 yılında Ankara'daki koşu 18 bin yarışsever tarafından izlendi ve bu durum Gazi Koşusu'nun kitlesel bir spor organizasyonuna dönüştüğünü gösterdi. 1948 yılında Neslihan 02.41.00 derecesiyle kazandı ve birincilik ikramiyesi ilk kez 7.000 TL seviyesine yükseldi. 1949 sonrası William Giraud ekürisi dönemi başladı ve bu eküri 12 yıl içinde 7 Gazi Koşusu kazanarak yarış tarihine damga vurdu. 1961 yılı hem katılım hem de tarihsel açıdan kritik bir eşik oldu. Atatürk'ün himayesinde başlayan bu yarışta zamanla katılım arttı ve aynı dönemde J. C. Majerus, Gazi Koşusu'nu kazanan son yabancı jokeylerden biri olarak tarihe geçti. 1970'li yıllar Gazi Koşusu'nun en dramatik ve unutulmaz anlarına sahne oldu; 1976 yılında tek gözü görmeyen Buğra'nın zaferi büyük yankı uyandırdı. 1979'da Ankara Şehir Hipodromu'nda koşulan son Gazi Koşusu'nu Doktor Seferof kazandı ve jokey Mümin Çılgın'ın "Birçok ata bindim, böylesini görmedim" sözü bu koşunun simgesi haline geldi. 1980'li yıllarda Triple Crown başarıları görüldü. 1990 yılında George Thomas'ın 02.29.96 derecesi uzun yıllar en hızlı dereceler arasında yer aldı. 2000 yılında Caprice milenyumun ilk Gazi Koşusu'nu kazandı. 2007'den itibaren birincilik ikramiyeleri hızla yükseldi; 500 bin TL seviyesine ulaşıp 2012'de 1 milyon TL'yi geçti ve 2023'te 5 milyon TL'ye kadar yükseldi. 2009 yılında yarış tarihinin ilk akşam koşusu yapıldı ve Gazi Koşusu saat 20.45'te koşuldu. Mesafe bazında en hızlı derece rekoru, Özdemir Atmaca'nın sahibi olduğu Bold Pilot'a ait oldu ve 02.26.22 derecesi Halis Karataş idaresinde elde edildi. Eküriler bazında ise Eliyeşil Ekürisi toplam 13 Gazi Koşusu zaferiyle tarihin en başarılı ekürisi olarak öne çıktı; Darling (1950), Kusun (1953), Atlıhan (1961), Melikşah (1963), Kayarlı (1964), Minimo (1971), Akkor (1972), Karayel (1973), Buğra (1976), Toraman (1982), Cartagena (1984), Hafız (1986) ve Popular Demand (2005) ile bu rekoru elinde tuttu.