Türkiye'de kanser hastalarını davalık eden ilaç: Keytruda

Kanser ilacı Keytruda'nın yüksek fiyatı hastaları dava süreçlerine iterken başka bir riske kapı aralıyor: Sahte reçete, bavul ticareti ve kaçak ilaçlar.

Türkiye'de Keytruda tedavisinin yıllık maliyeti 3 milyon lirayı aşarken ortalama gelire sahip bir kişi bu tedavinin üç dozunu dahi karşılayamıyor. Birçok hasta ilaca ulaşmak için dava açıyor ancak süreci tamamlayamıyor. Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu(ICIJ) tarafından yapılan araştırmaya göre, ABD'li şirket Merck'in ürettiği Keytruda ilacına uygulanan fiyat ve patent politikası Türkiye'de de çok sayıda kanser hastasının mahkemelerde sürünmesine neden oluyor. Öyle ki zamana karşı yarışan kimi hastalar yargı yoluyla ilaca ulaşmaya çalışırken mahkeme kararını görecek kadar uzun süre hayatta kalamıyor. Söz konusu uluslararası gazetecilik araştırması, kanser ilacına erişimin pek çok ülkede tıbbi gereklilikten çok hukuki mücadeleye bağlı hale geldiğini gözler önüne seriyor. DW Türkçe, araştırma kapsamında Türkiye'deki 50 dava dosyasını da inceleyerek yüksek maliyetli kanser tedavisinin yargı sistemi üzerinden nasıl şekillendiğini araştırdı.  Türkiye'de Keytruda belli endikasyonlarda Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) geri ödeme listesine alınsa da geçmişte açılmış ve yıllardır süren davaların yanı sıra geri ödeme kriterleri dışında kalan hastalar nedeniyle yeni dava süreçleri devam ediyor. Öte yandan son yıllarda açılan davaların SGK'yı koruma yönünde şekillendiği eleştirileri de dile getiriliyor. Keytruda, ilk olarak ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından 2014 yılında onaylanan bir ilaç. Bağışıklık sisteminin kanser hücrelerine saldırmasını sağlayan bir immünoterapi sınıfına ait olan ilaç, milyonlarca insanın yaşam süresini uzattı ve bazı durumlarda daha önce ölümcül olan teşhisleri yönetilebilir hastalıklara dönüştürdü. İlaç bugün en az 19 tümör türü için FDA onayına sahip. Türkiye'de ise yalnızca altı endikasyonda SGK geri ödemesi kapsamında bulunuyor. Keytruda Türkiye'de uzun yıllar boyunca SGK geri ödeme sistemi dışında kaldı. Bu nedenle hastalar için dava açmak, tedaviye ulaşmanın başlıca yollarından biri haline gelmişti.