Trump'ın "savaş yetkileri" tasarısına çifte ret!

ABD Senatosu, Trump'ın İran'a yönelik saldırılarını Kongre onayına bağlamayı amaçlayan "savaş yetkileri" tasarısını bir kez daha reddetti.

ABD Senatosu, İran'la yaşanan çatışmanın giderek artan etkileri karşısında, Başkan Donald Trump'ın Kongre onayı olmadan İran'a karşı askeri güç kullanmasını engelleyebilecek bir Savaş Yetkileri Karar Tasarısını onayladı. Salı günü yapılan oylamada, karar tasarısının ilerletilmesi için usule ilişkin bir önlem 50'ye 47 oyla kabul edildi; birkaç Cumhuriyetçi de Demokrat meslektaşlarına katılarak, başkana yönelik nadir bir eleştiri niteliğinde olan bu önlemi geçirdi. Oylama, az sayıda ancak giderek artan sayıda Cumhuriyetçinin, kırılgan bir ateşkes ortamında sona erme belirtisi göstermeyen bir savaştan giderek daha fazla rahatsız olduğunu ve başkanı eleştirmeye hazır olduğunu gösterdi. ABD Temsilciler Meclisi'nde yapılan oylamada da Trump'ın İran'a yönelik saldırılarını Kongre onayına bağlamayı amaçlayan "savaş yetkileri" tasarısı bir oy farkla kabul edilmedi.  Demokrat Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, oylamadan önce, "Bu başkan, dolu bir silahla oynayan bir küçük çocuk gibi" dedi. "Eğer İran'la olan düşmanlıklardan askerlerimizi çekme yönündeki savaş yetkileri kararımızı desteklemenin tam zamanı varsa, o zaman şimdi," dedi. Bu sonuç, ABD Anayasası'nda belirtildiği gibi, askerleri savaşa gönderme yetkisinin başkanda değil, Kongre'de olması gerektiğini savunan milletvekilleri için de bir zafer oldu. Ancak bu sadece usule ilişkin bir oylamaydı ve kararın yürürlüğe girmesi için ciddi engellerle karşı karşıya. Salı günü yapılan oylamada üç Cumhuriyetçi üye yoktu ve eğer savaş yanlısı tutumlarını sürdürürlerse, oyları bile tasarının reddedilmesi için yeterli olacaktır. Ancak, tasarı 100 üyeli Senato'nun oylamasıyla kabul edilse bile, Trump'ın beklenen vetosundan kurtulabilmesi için Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi'nden de geçmesi ve hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da üçte iki çoğunluğu sağlaması gerekiyor. Trump'ın Cumhuriyetçileri bu yıl Senato'da benzer kararların ilerletilmesine yönelik yedi önceki girişimi engelledi. Ayrıca bu yıl Temsilciler Meclisi'nde de üç savaş yetkileri kararını az farkla durdurdular. Ancak Salı günü yapılan oylama, ABD ve İsrail'in Şubat ayı sonlarında başlattığı İran'a karşı savaşın küresel enerji piyasasında ve ülke içindeki yaşam maliyetinde yarattığı yıkımın devam etmesi nedeniyle cumhurbaşkanı üzerindeki artan baskıyı vurguluyor. Demokratlar ve birkaç Cumhuriyetçi, Trump'ı Kongre'nin önüne çıkıp savaş için yetki istemeye çağırdı; bazıları ise başkanın net bir çıkış stratejisi belirlemeden ABD'yi uzun süreli bir çatışmaya sokmuş olabileceği endişesini dile getirdi. Trump yönetimi, başkanın eylemlerinin yasal olduğunu ve başkomutan olarak hakları dahilinde olduğunu, ayrıca sınırlı askeri operasyonlar emri vererek ABD'yi koruma sorumluluğu kapsamında olduğunu söylüyor. Vietnam Savaşı'na yanıt olarak 1973'te kabul edilen bir ABD savaş yetkileri yasasına göre, bir ABD başkanı, birliklerini geri çekerken "ABD Silahlı Kuvvetlerinin güvenliğiyle ilgili kaçınılmaz askeri gereklilik" nedeniyle, askeri harekâtı sona erdirmek, Kongre'den yetki istemek veya 30 günlük bir uzatma talep etmek zorunda kalmadan önce yalnızca 60 gün boyunca askeri harekât yürütebilir. Trump, 1 Mayıs'ta Tahran ile varılan ateşkesin düşmanlıkları "sona erdirdiğini" ilan ederek, İran'a karşı 60 günden fazla süren bir savaş yürütmediğini belirtti. Cumhurbaşkanının çatışmanın sona erdiğine dair iddiasına rağmen, ABD birlikleri İran limanlarını abluka altına almaya ve İran gemilerine saldırmaya devam ederken, Tahran güçleri de Hürmüz Boğazı'na erişimi engelliyor ve ABD gemilerine saldırıyor. Kamuoyu yoklamaları, ABD'li seçmenlerin savaşa karşı olduğunu gösteriyor; hukuk uzmanları ise savaşı uluslararası hukukun ihlali olarak değerlendiriyor.