Ortadoğu'daki Artan İstikrarsızlık Küresel Petrol Arzını Sıkıştırıyor

Petrol, Suudi Arabistan'daki enerji altyapısına yönelik saldırıların ülkenin Doğu-Batı petrol boru hattını devre dışı bırakmasıyla salı günü yükseldi.

Yemen’deki Husiler pazartesi günü Suudi Arabistan’a yeni saldırılar düzenlerken, Körfez Arap ülkelerinin İran ile yapmayı planladığı görüşmeleri ertelemesi, Orta Doğu’daki çatışmanın genişleyerek küresel petrol arzını sekteye uğratabileceği endişelerini artırdı. Yemen, ABD'nin İran'la savaşı sonucu tetiklenen istikrarsızlık zincirinde düşen son domino taşı oldu; bu gelişme, küresel enerji arzına yönelik riski derinleştiriyor ve çatışmaya diplomatik bir çıkış yolu bulma çabalarını karmaşıklaştırıyor.  Suudi Arabistan’daki enerji altyapısına yönelik saldırıların ülkenin Doğu-Batı petrol boru hattını devre dışı bırakması ve Körfez’de deniz taşımacılığı risklerini azaltmaya yönelik çabalar konusunda belirsizlik yaratmasıyla salı günü petrol yükseldi. Brent ham petrol yüzde 1,18 artışla varil başına 106,93 dolara çıktı. Brent önceki seansta da yüzde 1 yükselmişti. ABD ham petrolü (WTI) ise yüzde 1,24 artışla 102,65 dolara yükseldi. WTI önceki seansta yüzde 1,3 değer kazanmıştı. Husiler, Suudi Arabistan’ın Yemen’e yönelik saldırılarına misilleme olarak ülkenin güneyindeki Hamis Muşayt askeri hava üssüne füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi. Saldırılarda uçak hangarları, radar sistemleri, pistler ve mühimmat depolarının hedef alındığı belirtildi. Söz konusu saldırılar, petrol ihracatının abluka altındaki Hürmüz Boğazı’nı bypass etmesini sağlayan Doğu-Batı boru hattının faaliyetlerini aksatmıştı. Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemi trafiği hafta sonunda günde 10 geçişin altına indi. Bu rakam, önceki 10 günlük ortalama olan 14 geçişin oldukça altında. ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşı 28 Şubat’ta başlamadan önce dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri bu güzergâhtan taşınıyordu. Uzmanlara göre, Doğu-Batı boru hattındaki operasyonlar yeniden başlatılmadığı takdirde Suudi Arabistan günler içinde ihracata ayırabileceği petrolü tüketmeye başlayabilir. Bu durum, küresel petrol arzının yüzde 4’üne kadarının piyasadan çekilmesine yol açabilir. Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan, günde yaklaşık 4 milyon varil petrolü, yani küresel arzın yaklaşık yüzde 4’ünü, Hürmüz Boğazı yerine Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na yönlendirmek için bu boru hattını kullanıyor. Öte yandan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy pazartesi günü yaptığı açıklamada, Kiev’in ABD’nin yalnızca enerji tesislerine yönelik Rusya-Ukrayna ateşkesi önerisini desteklemeye hazır olduğunu söyledi. Ancak Zelenskiy, Washington’ın Moskova’nın savaşı gerçekten sona erdirmeye hazır olduğunu garanti etmesi gerektiğini belirtti.