Norveç Kralı Harald hayatını kaybetti

Avrupa'nın en yaşlı hükümdarı olan Ülkede 35 yıl tahtta kalan Harald’ın yerine oğlu Haakon geçecek

Norveç Kralı V. Harald, 89 yaşında hayatını kaybetti. Norveç Kralı V. Harald, nadir görülen bir kan hastalığı nedeniyle tedavi gördüğü Oslo’daki hastanede 89 yaşında hayatını kaybetti. Kraliyet Sarayı, kralın bugün sabah saat 06.35’te Oslo Üniversitesi Hastanes'inde yaşamını yitirdiğini açıkladı. Saray açıklamasında, "Majesteleri Kral Harald'ın bugün vefat ettiğini derin bir üzüntüyle duyuruyoruz. Kral Harald, 28 Ağustos Cuma günü sabah 06.35'te Oslo Üniversitesi Hastanesi'nde huzur içinde hayata veda etti" ifadelerine yer verildi. Kral Harald, vücudun kırmızı kan hücrelerini ürettiğinden daha hızlı yok etmesine yol açan hemolitik anemi nedeniyle 17 Ağustos'ta hastaneye kaldırılmıştı. Oslo Üniversitesi Hastanesi'ne bağlı Rikshospitalet'te tedavi gören kralın sağlık durumunun son günlerde ağırlaştığı ve "çok ciddi" olduğu açıklanmıştı. Norveç tahtında 35 yıl kalan Harald’ın yerine oğlu Haakon geçecek. 21 Şubat 1937’de Oslo yakınlarındaki Skaugum yerleşkesinde doğan Harald, 14. yüzyıldan bu yana Norveç’te dünyaya gelen ilk kral oldu. Harald henüz üç yaşındayken, İkinci Dünya Savaşı’nın başında Adolf Hitler’in emriyle Nazi Almanyası Norveç’i işgal etti. Annesi, Harald ve diğer çocuklarıyla birlikte önce İsveç’e, ardından ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt’in daveti üzerine ABD'ye gitti. Savaşın sona ermesinin ardından ailesiyle Norveç’e dönen Harald, eğitimini ve zorunlu askerlik hizmetini tamamladı. 1957’de veliaht prens oldu; 1960-1962 yılları arasında Oxford Üniversitesi Balliol College’da sosyal bilimler, tarih ve ekonomi eğitimi aldı. Sonja ile evlenebilmek için dokuz yıl bekledi Harald, bir iş insanının kızı olan Sonja Haraldsen ile bir davette tanıştı. Ancak babası Kral V. Olav, oğlunun Avrupalı bir prensesle evlenmesini istediği için çiftin evliliğine uzun süre izin vermedi. Harald, Sonja ile evlenememesi hâlinde hayatı boyunca bekâr kalacağını söyleyince babası evliliğe onay verdi. Dokuz yıl bekleyen çift, 29 Ağustos 1968’de Oslo Katedrali’nde evlendi. Harald’ın bu tercihi, daha sonra kendi çocuklarının da kraliyet ailesinden olmayan kişilerle evlenmesinin önünü açtı. Kraliyet uzmanları bu evliliğin, Norveç monarşisinin daha eşitlikçi ve halka yakın bir yapıya dönüşmesinde önemli rol oynadığı görüşünde. 1991’de tahta çıktı Babası Kral Olav’ın 1990’da hastalanması üzerine naiplik görevini üstlenen Harald, Olav’ın 17 Ocak 1991’de hayatını kaybetmesinin ardından tahta çıktı. Tarihçi Trond Norén Isaksen’e göre başlangıçta çekingen, ciddi ve içine kapanık bir görünüm sergileyen Harald, 2000’li yıllardan itibaren daha açık ve empati kurabilen bir lidere dönüştü. Harald, 35 yıllık hükümdarlığı boyunca monarşiyi modernleştiren, kraliyet ailesinin mali durumu ve sağlık sorunları konusunda daha şeffaf bir yaklaşım benimseyen isim olarak öne çıktı. Kraliyet gözlemcileri tarafından mütevazı, saygın ve halka yakın bir hükümdar olarak tanımlanan Harald için, babası Kral V. Olav gibi “Halkın kralı” ifadesi kullanıldı. Bazı yorumcular onu ülkenin “büyükbabası” olarak nitelendirdi. Kral Harald’ın hükümdarlığı sırasındaki en büyük sınavlarından biri, Temmuz 2011’de düzenlenen Oslo ve Utøya saldırıları oldu. Neo-Nazi Anders Breivik, Oslo’da bomba yüklü araçla gerçekleştirdiği saldırıda sekiz kişiyi öldürdü. Ardından Utøya Adası’ndaki gençlik kampına giden Breivik, çoğu genç 69 kişiyi silahla öldürdü. Harald, saldırının ertesi günü televizyondan halka seslenerek Norveçlilere birbirlerine destek olma ve korkunun hâkimiyet kurmasına izin vermeme çağrısı yaptı. Kral Harald aynı zamanda başarılı bir sporcu ve çevreciydi. Dünya Doğayı Koruma Vakfının Norveç şubesinin kuruluşuna öncülük eden isimlerden biri oldu ve 20 yıl boyunca kuruluşun Norveç yapılanmasının başkanlığını yürüttü. Başarılı bir yelkenci olan Harald, Norveç’i üç kez olimpiyatlarda temsil etti. Yarış yelkenciliğini bıraktığını 2022 yılında açıkladı.