Dünyada bir ilk: Gerçek zamanlı yapay zeka desteğiyle beyin tümörü çıkarıldı

Dünyada canlı yapay zeka desteğiyle gerçekleştirilen ilk beyin ameliyatında önemli bir başarıya imza atıldı.

İngiltere'deki University College London Hastanesi'nde gerçekleştirilen operasyonda, 48 yaşındaki iki çocuk babası Rhys Hibbert'ın hipofiz bezinde bulunan 11 milimetrelik iyi huylu tümör başarıyla çıkarıldı. Tümörün görme sinirleri ve beyne kan taşıyan ana damarlara yakın olması nedeniyle operasyon yüksek hassasiyet gerektiriyordu. Ameliyat sırasında kullanılan yapay zeka sistemi, cerrahlara gözle görülmesi zor damar ve sinirlerin konumu konusunda anlık olarak rehberlik etti. Bedfordshire'da yaşayan ve iki çocuk babası olan Rhys Hibbert'in tümörü, beynin tabanında bulunan hipofiz bezinde gelişmişti. Cerrahlara göre tümör, görmeyi sağlayan optik sinirlere baskı yaptığı için zamanla görme kaybına neden olabilirdi. Hibbert, yaklaşık 18 ay önce öğle arasında yaptığı yürüyüşlerden birinde yolda bilincini kaybederek nöbet geçirdi. Yapılan beyin taramasında, hipofiz bezinde 11 milimetrelik kanserli olmayan bir tümör tespit edildi.   Hipofiz bezi, büyüme, metabolizma, kan basıncı ve vücut sıcaklığının düzenlenmesi gibi hayati işlevlerde rol oynayan hormonları salgılıyor. Tümörün, beyne kan taşıyan karotid arterlere ve görmeden sorumlu optik sinirlere yakın olması ameliyatı riskli hale getiriyordu.   University College London Hastanesi'nde gerçekleştirilen ameliyatta cerrahlar, burundan ilerletilen ince bir kamera olan endoskop kullanarak kafatasının tabanındaki tümöre ulaştı. Tümörün damar ve sinirlerin arkasında, kemik ve sert bir zar tabakasının altında bulunması nedeniyle en güvenli çıkarma noktasının belirlenmesi kolay değildi.   Bu aşamada geliştirilen yapay zeka sistemi devreye girdi. Sistem, ameliyatın canlı video görüntüsünü analiz ederek cerrahi aletleri takip etti ve damar ile sinirlerin bulunabileceği bölgeleri işaretledi. Böylece cerrahlara tümörün çıkarılması sırasında hangi alanların daha güvenli olduğu konusunda anlık bilgi sağladı.   Araştırmacılar, sistemi yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatının videosu üzerinde eğitti. Görüntülerde damar ve sinirlerin konumları tek tek işaretlenerek yapay zekanın önemli anatomik yapıları tanıması sağlandı.   Cerrahların kullandığı sistem, cep telefonlarındaki yüz tanıma teknolojisine benzer şekilde çalışıyor ancak yüz yerine beynin önemli ve çoğu zaman doğrudan görülemeyen anatomik yapılarını tanıyor.   Araştırma ekibi, yapay zekanın cerrahların yerini almadığını, tüm kontrolün ameliyatı gerçekleştiren doktorlarda olduğunu vurguladı.