Erivan'da zirve: Avrupa'dan Trump'a karşı güç birliği mesajı

Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrası oluşturulan Avrupa Siyasi Topluluğu (AST), sekizinci zirvesi için Ermenistan'ın başkenti Erivan'da toplandı. Bu kez katılımcıların gündeminde ağırlıklı olarak ABD Başkanı Donald Trump vardı.

AST'nin sekizinci zirvesi, Trump'ın Almanya'dan 5 bin asker çekeceğini açıklamasını izliyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in katılmadığı toplantıda Avrupalı liderler Trump'ın adımının etkisini tartıştı. Erivan'da toplanan siyasetçiler, Trump'ın adımlarının büyük bir etkisinin olmayacağı izlenimi yaratmaya özen gösterdi. Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store, "Bu rakamları dramatik görmüyorum, konu NATO çerçevesinde uyumlu bir şekilde ele alınmalı" dedi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz zirveye katılmak üzere Erivan'a seyahat ederek 2008'den beri Ermenistan'a ayak basan en üst düzey Türk yetkili oldu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin yanı sıra Avrupa Birliği(AB) yönetiminin de katıldığı zirvede ilk kez Kanada’nın başbakanı da yer aldı. Trump’ın tehditleri ve gümrük vergileri son bir yılda Kanada ve AB’yi giderek birbirine yaklaştırdı. Erivan’da Kanada Başbakanı Mark Carney, “Avrupa dışındaki en Avrupalı ülke biziz” diye konuştu. Paris merkezli düşünce kuruluşu Jacques Delors’dan danışman Sebastien Maillard, AST için “başlangıçta Putin karşıtı bir kulüptü ama şimdi Kanada’nın katılımıyla Trump karşıtı bir boyut da kazandı” diyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, NATO içinde "Avrupa unsurunun güçlendirilmesi gerektiğine" vurgu yaparken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa ülkelerinin artan savunma ve güvenlik harcamalarına dikkat çekerek "Avrupalılar kaderlerini kendi ellerine alıyor" diye konuştu. AB Güvenlik ve Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise, ABD askerlerinin Avrupa'dan çekilmesinin  uzun süredir konuşulduğunu ancak Trump'ın açıklamasının "zamanlamasının sürpriz olduğunu" söyledi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'den ise, "Kendimizi savunabilmek için askeri kapasitemizi artırmalıyız" açıklaması geldi; savunmada ABD'ye olan bağımlılığın azaltılması çağrısını yineledi. Trump, Almanya'ya ek olarak, İtalya ve İspanya'dan da asker çekebileceğini ima ediyor. 2025 sonu itibarıyla Almanya'da 36 bin, İtalya'da yaklaşık 13 bin ve İspanya'da 4 bin kadar Amerikan askeri bulunuyordu. Trump'ın "5 bin asker çekme" açıklaması, Almanya Başbakanı Merz'in ABD'nin İran savaşındaki tutumunu sorgulamasının ardından geldi. Trump, İspanya ve İtalya'yı da İran savaşına karşı duruşları nedeniyle eleştiriyor. Erivan'daki toplantıya katılan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, daha önce, İran konusunda Trump'ın "Avrupalı müttefiklerin tutumundan hayal kırıklığına uğradığını" söylemişti. 2 Gün sürecek olan zirvede AB üyesi ülkelerin yanı sıra Türkiye, İngiltere ve Arnavutluk gibi 21 ülkeden liderler, Avrupa'nın güvenliği için atılması gereken adımları istişare ediyor.