Avrupa kavruluyor: Ölümcül sıcakların gerçek nedeni iklim krizi

Avrupa’daki ölümcül sıcak hava dalgası, kamuoyunda iddia edildiği gibi sadece El Nino’dan kaynaklanmıyor; uzmanlara göre asıl neden, atmosferde oluşan “ısı kubbesi” gibi meteorolojik sistemlerin küresel ısınma nedeniyle daha güçlü hale gelmesi.

Fransa, pazartesi günü 22 Haziran’da ana karadaki 96 departmanın yarısından fazlası için kırmızı alarm ilan etti. Yetkililer, vatandaşlara sıcak hava dalgası süresince "azami dikkat" göstermeleri ve doğrudan güneş ışığından kaçınmaları çağrısında bulundu.Ülkenin geniş kesimleri 40 dereceyi aşan sıcaklıklarla ve sıcaklığın 24 saat içinde 20 derecenin altına düşmediği tropikal gecelerle mücadele ediyor. Manş Denizi’nin diğer tarafında ise Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi, İngiltere’nin orta ve güney kesimleri ile Galler’in bazı bölgeleri için bugün ve yarın geçerli olmak üzere aşırı sıcaklara karşı kırmızı uyarı yayımladı. Önümüzdeki günlerde sıcaklıkların 39 dereceye yükselmesi, gece sıcaklıklarının da "çok yüksek" seyretmesi bekleniyor.Meteoroloji Ofisi, "Nem de bir etken. Bu durum sıcak hava dalgasının etkisini daha da artırıyor ve sıcak stresini herkes için tehlike haline getiriyor," açıklamasında bulundu. Almanya’da ise yükselen sıcaklıklar, özellikle ülkenin güneyi ve doğusunda orman yangını riskini artırdı. Bonn, Stuttgart ve Frankfurt’un da aralarında bulunduğu bölgeler, hafta sonu 40 dereceye yaklaşan sıcaklıklara hazırlanıyor. Fransa’nın güneydoğusunda pazartesi günü dört ve iki yaşındaki iki çocuk, ailelerine ait araçta ölü bulundu. Yetkililer, yoğun sıcakların soruşturmada "öncelikli ihtimal" olarak değerlendirildiğini açıkladı. Trajik ölümler, hafta sonu Bordeaux yakınlarında aşırı sıcakların yol açtığı sağlık sorunları nedeniyle hayatını kaybeden üç yaşlı kişinin ölümünün ardından geldi. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), bu ayın başında tropikal Pasifik’te El Nino koşullarının resmen başladığını açıkladı. Açıklama, aylar süren izleme sürecinin ardından geldi.Birçok hava tahmincisi, El Nino koşullarının son on yılların en güçlü olaylarından biri olabileceği uyarısında bulunuyor. Bu da medyada "Süper El Nino" olarak adlandırılan haberlerin öne çıkmasına yol açtı. Ancak bu resmi bir bilimsel kategori değil ve NOAA tarafından kullanılmıyor. El Nino, Doğu Pasifik Okyanusu’ndaki deniz suyu sıcaklıklarının olağanın üzerine çıkmasıyla ortaya çıkan doğal bir iklim olayı. Bu durum küresel sıcaklıkları artırabiliyor ve daha aşırı hava olaylarına zemin hazırlayabiliyor. Mayıs 2023-Mart 2024 dönemindeki El Nino gibi önceki olaylar, dünya genelinde ölümcül sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve sellere yol açan rekor sıcaklıklara katkıda bulunmuştu. Hollanda’daki IHE Delft Su Eğitimi Enstitüsü uzmanları, El Nino’nun yalnızca daha yüksek sıcaklıklarla sınırlı kalmayan bir dizi zincirleme etki yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Bunlar arasında kuraklık, gıda güvensizliği ve hatta elektrik kesintileri de yer alıyor.Birçok medya kuruluşu Avrupa’daki mevcut sıcak hava dalgasını El Nino’ya bağlasa da küresel hava tahmin platformu WYF24’ün kurucusu Ioanna Vergini, Euronews Earth’e bunun "meteorolojik açıdan isabetli olmadığını" söyledi. Vergini, "Pasifik şu anda güçlü bir El Nino durumunda değil. Güçlü olduğu dönemlerde bile Avrupa’daki yaz sıcakları üzerindeki doğrudan etkisi zayıf ve net biçimde ortaya konmuş değil," dedi.Vergini, "Bu, rekor düzeyde sıcak bir arka plan üzerinde etkili olan klasik bir jet akımı blokajı olayı. Mekanizma ısı kubbesi, uzun vadeli ısınma bunu güçlendiren unsur, El Nino ise dikkati dağıtan bir başlık," ifadelerini kullandı.