Ateşkesin uzatılması planı Trump'ın onayını bekliyor

ABD ve İran Perşembe günü ateşkesi uzatma ve Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişine getirilen kısıtlamaları kaldırma konusunda anlaşmaya vardılar ; ancak ABD Başkanı Donald Trump henüz bunu onaylamadı ve İran devlet medyası da anlaşmanın henüz kesinleşmediğini belirtti.

ABD ve İranlı müzakereciler Perşembe günü, 3 aydır süren savaşta ateşkesi 60 gün uzatmak ve İran'ın nükleer programı konusunda yeni bir görüşme turuna başlamak için geçici bir anlaşmaya vardılar.  İran herhangi bir anlaşmayı hemen doğrulamadı. Başkan Yardımcısı JD Vance Perşembe akşamı geçici bir anlaşma olduğunu doğruladı, ancak Başkan Donald Trump'ın bunu onaylayıp onaylamayacağının belirsiz olduğunu söyledi. Vance gazetecilere, "Başkanın ne zaman ya da imzalayıp imzalamayacağını kesin olarak söylemek zor" dedi. ABD ve İran, Ortadoğu'daki aylarca süren savaşlarını sona erdirmek için geçici bir anlaşmaya vardılar. Her iki taraftan üst düzey yetkililer Perşembe günü yaptıkları açıklamada, anlaşmanın önemli bir şartının da bulunduğu, Başkan Donald Trump ve Tahran'daki mevkidaşlarının anlaşmayı gözden geçirdiğini belirtti. ABD'li üst düzey yetkililer, ABD ve İran güçlerinin bölgede insansız hava aracı ve füze ateşi alışverişinde bulunduğu bir gecenin ardından çerçeve anlaşmasını doğruladı; bu durum, Nisan ayında ilan edilen ateşkesin ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koydu. Hazine Bakanı Scott Bessent, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada, ön anlaşmanın "çok yönlü" olduğunu ve Trump'ın olası onayını beklediğini söyledi. Ortaya çıkan mutabakat zaptı, ABD ve İran arasındaki savaşta kırılgan ateşkesin sarsılmaya başladığı bir dönemde geldi. ABD Merkez Komutanlığı'na göre, çatışmalardaki son tırmanış, Kuveyt'in İran'dan fırlatılan füzeleri engellemesinden yaklaşık bir gün önce gerçekleşmişti. Bessent, başkanın değerlendirmesiyle ilgili olarak, "Birkaç kırmızı çizgisi var," dedi ve daha sonra ekledi: "Kötü bir anlaşmayı kabul etmeyecek." Bessent, İranlı yetkililer öncelikle dünyanın petrolünün yaklaşık yüzde 20'sinin Orta Doğu'dan küresel ekonomiye aktığı Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı kabul etmedikçe "hiçbir şeyin masaya yatırılmayacağını" söyledi. Bessent ayrıca, İranlıların yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumlarını teslim etmeyi kabul etmeleri ve nükleer programlarının olmaması gerektiğini belirtti; bu noktalar, bugüne kadar yapılan geçici anlaşmaları bozan anlaşmazlık noktalarıdır. Bessent günün erken saatlerinde sosyal medyada yaptığı açıklamada, ABD'nin İran rejimini mali olarak sıkıştırma çabalarına devam ettiğini, bunun da ordunun maaşlarının ödenmesini engellediğini ve polis memurlarının işe gitmemesine yol açtığını söyledi. ABD Donanmasının İran ham petrolünün piyasaya sürülme miktarını önemli ölçüde azaltan deniz ablukasını sürdürmesi nedeniyle, yönetimin İran havayollarının iniş noktalarına, yakıt ikmaline ve bilet satışına erişimini engellemek için harekete geçeceğini de sözlerine ekledi. Bessent, "Sadece müzakerelerde tatmin edici bir sonuç elde edilirse bu aşağı doğru gidişat sona erecektir," dedi. ABD askeri yetkilileri, insansız hava araçlarının boğazdaki gemi trafiği için tehdit oluşturduğunu ve İran'ın altıncıyı da fırlatmaya hazır olduğunu söyledi. İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu Perşembe sabahı yaptığı açıklamada, Bandar Abbas'a yapılan saldırının kaynağı olduğunu söylediği Kuveyt'teki bir ABD hava üssüne ateş açarak misilleme yaptığını belirtti. ABD'nin önemli bir askeri varlığına ev sahipliği yapan Kuveyt'te hangi ABD üssünün hedef alındığı hemen belli olmadı. Merkez Komutanlığı Perşembe günü yaptığı açıklamada, Kuveyt güçlerinin İran'a ait bir balistik füzeyi başarıyla engellediğini ve Tahran'ın eylemini kınadığını belirtti. Askeri yetkililer yaptıkları açıklamada, "ABD Merkez Komutanlığı ve bölgesel ortaklarımız, İran'ın haksız saldırganlığına karşı güçlerimizi ve çıkarlarımızı savunmaya devam ederken teyakkuzda ve ölçülü davranmaya devam ediyor" dedi . Askeri operasyonlar hakkında konuşmak üzere isminin açıklanmasını istemeyen bir ABD yetkilisi, ABD'nin eylemlerini "ölçülü, tamamen savunma amaçlı ve ateşkesi korumayı hedefleyen" eylemler olarak nitelendirdi. Bu arada İran Devrim Muhafızları (İDGM), ABD'yi ilk ateş açan taraf olmakla suçladı ve İran'a tekrar saldırılması halinde gerilimi tırmandırmakla tehdit etti.