Akaryakıta peş peşe sert zam! Motorin 80 liraya dayandı

Petrol fiyatlarındaki artış akaryakıta yeni zamları tetikledi, motorin 80 TL sınırına dayandı.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş Türkiye'de akaryakıt fiyatlarına sert zamlar olarak yansımaya devam ediyor. Son olarak motorinde yaklaşık 2,52 TL'lik zam pompaya yansıdı. Böylece motorinin litre fiyatı İstanbul'da 77,5 TL, Ankara ve İzmir'de 79 TL oldu; Diyarbakır'da ise 80 TL'yi geçti. Bu artışların arkasında ise küresel petrol piyasasındaki sert yükseliş var. Brent petrolün varil fiyatı, ABD-israil ile İran arasındaki savaşla birlikte bir ara 119 dolara kadar yükselirken, Mart ayının son gününü 105 doların üzerinde tamamladı. Savaşın başladığı 28 Şubat'ta Brent petrol 70 dolar seviyesindeydi. İran savaşı öncesinde Türkiye'de motorin fiyatları 60 TL civarındaydı. 1 Nisan itibariyle motorindeki toplam fiyat artışı 17 TL'yi geçti. Şubat sonunda İstanbul'da 58 TL civarında bulunan benzinin litre fiyatı da bugün 62,5 TL'nin üzerinde. Hükümet ise fiyat artışlarının enflasyona etkisini sınırlamak amacıyla 5 Mart'ta eşel mobil sistemini devreye aldı. Buna göre petrol veya kur kaynaklı artışların yüzde 75'i ÖTV üzerinden karşılanıyor, yalnızca yüzde 25'i pompa fiyatına yansıyor. Eşel mobil sistemi, daha önce 17 Mayıs 2018'de yürürlüğe konmuş, ancak 2021 yılının son çeyreğinde uygulamadan kaldırılmıştı. Ancak uzmanlara göre bu mekanizma sadece geçici bir rahatlama sağlıyor. Petrol fiyatlarının yükselmeye devam etmesi halinde hem tüketici fiyatları hem de kamu maliyesi üzerindeki baskı artıyor. Uzmanlar devletin ÖTV gelirinin önemli bölümünden feragat ederek fiyat artışını sınırlamaya çalıştığını ancak petrol fiyatlarının yükselmeye devam etmesi halinde sistemin etkisinin sınırlı kalabileceğini söylüyor. Petrol fiyatlarındaki yükselişin arkasında Ortadoğu'daki gerilim bulunuyor. ABD ve İsrail ile İran arasında tırmanan çatışma ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin riskler, küresel enerji arzına dair endişeleri artırıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'dan çıkış sinyallerine rağmen Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması, petrol fiyatlarını yukarı taşımaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Barış zamanında bu hat üzerinden günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol taşınıyordu. Bu petrolün büyük kısmı Çin, Hindistan ve diğer Asya ülkelerine gidiyor. Katar da sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının büyük bölümünü bu rota üzerinden gerçekleştiriyor.