'Süper yaşlıların' beyinleri nasıl genç kalıyor?

Araştırmalar, bazı yaşlı bireylerin yeni beyin hücrelerini yaşıtlarına göre iki kat daha hızlı ürettiğini ortaya koydu.

"Süper yaşlıların" kendilerinden onlarca yaş daha genç insanların zihinsel çevikliğine sahip olmalarının sırrı keşfedildi. Bilim insanları, bazı yaşlı insanların beyin hücrelerini aynı yaştaki sağlıklı yetişkinlere göre iki kat daha hızlı yenileyebildiğini keşfetti . İnsanların yaşamları boyunca beyin hücreleri üretmeye devam ettikleri ancak yakın zamanda ortaya konmuştur; daha önce araştırmacılar, insanların sahip olacakları tüm beyin hücreleriyle doğduklarına inanıyorlardı. Yeni araştırmalar, bazı insanların bilişsel gerileme belirtisi göstermeden yaşlandığını, bunun nedeninin ise vücutlarının beyin hücrelerini yenileme konusunda (nörogenez olarak bilinen bir süreç) çok daha iyi olması ve bu durumun onları Alzheimer gibi hastalıklardan koruması olduğunu öne sürüyor . Bu yenilenme, hafızaiçin hayati önem taşıyan hipokampus adı verilen beyin bölgesinde gerçekleşir . Chicago'daki Illinois Üniversitesi'nden (UIC) Profesör Orly Lazarov, "Süper yaşlılarda, diğer sağlıklı yaşlı yetişkinlere göre iki kat daha fazla nörogenez vardı" dedi. "Beyinlerinde, üstün bir hafızayı korumalarını sağlayan bir şey var. Bence bu sırrı hipokampal nörogenez oluşturuyor ve veriler de bunu destekliyor." "Bu, insan beyninin bilişsel süreçleri nasıl işlediğini, anıları nasıl oluşturduğunu ve nasıl yaşlandığını anlamada büyük bir ilerleme." Süper yaşlı, 80 yaş ve üzeri olup bilişsel işlevleri orta yaşlı ortalama bir kişiyle kıyaslanabilecek düzeyde olan kişidir. Beyinlerinin neden hala bu kadar çevik olduğunu anlamak için bilim insanları beş gruptan alınan bağışlanmış beyin örneklerini incelediler: sağlıklı genç yetişkinler; sağlıklı yaşlı yetişkinler; olağanüstü hafızaya sahip yaşlı yetişkinler (veya süper yaşlılar); hafif veya erken evre bunama hastaları; ve Alzheimer hastalığı teşhisi konmuş kişiler. Profesör Lazarov, "Yetişkin nörogenezinin aşamalarını bir bebek, bir yürümeye başlayan çocuk ve bir ergen gibi düşünün," diye ekledi. "Bunların hepsi, bu hipokampusların yeni nöronlar ürettiğinin işaretleridir." Bilişsel yetenekleri son derece sağlıklı olan yaşlı yetişkinlerin beyinlerinde, yaşıtlarına göre daha fazla yeni nöron oluşurken, Alzheimer hastalığı teşhisi konanlarda neredeyse hiç yeni nöron oluşmamaktadır. Bilim insanları, beyindeki fazladan hücre gelişimine neyin sebep olduğunu bulabilirlerse, sağlıklı yaşlanmayı destekleyecek ve Alzheimer gibi hastalıkları önleyecek ilaçlar veya yaşam tarzı müdahaleleri geliştirebileceklerini umuyorlar. Örneğin, önceki araştırmalar egzersizin, beyne ulaşan ve nöron büyümesini tetikleyen katepsin B adı verilen bir protein ürettiğini göstermiştir . UIC'den çalışmanın ilk yazarı Ahmed Disouky, "Bu çalışmanın kamuoyu için heyecan verici yanı, yaşlanan beynin sabit olmadığını veya gerilemeye mahkum olmadığını göstermesidir" dedi. Beyin hücreleri neredeyse tüm insan fonksiyonlarını destekler, bu nedenle daha fazla beyin hücresi üretmenin bir yolunu bulmak, sadece hafızaya yardımcı olmakla kalmayıp vücut genelinde iyileşmeler sağlayacaktır. “Genel olarak artan yaşam beklentisinin, bilişsel sağlık da dahil olmak üzere yüksek bir yaşam kalitesiyle birlikte ilerlemesini sağlamamız gerekiyor.”