İran, Gazze, Ukrayna: ABD ara seçim sonuçları bu çatışmalar için ne anlama gelecek?

Demokratlar bu haftaki ara seçimlerde Amerika Birleşik Devletleri genelinde ezici bir zafer kazanırken, dünyanın gözleri Kongre'ye ve Ocak ayından itibaren İran, Gazze ve Ukrayna'daki çatışmaları nasıl ele alacağına çevrildi.

Ara seçimler büyük ölçüde Başkan Donald Trump'ın politikaları, özellikle de Şubat ayında İran'la savaş başlatma kararı üzerine yapılan bir referandum olarak görülüyor. Savaş, ABD'de son derece popüler olmayan bir durum haline geldi; Hürmüz Boğazı'nın kapanması yakıt fiyatlarının fırlamasına neden oldu ve ABD'ye tahmini 47 milyar dolara mal oldu. Başkan yardımcısı JD Vance de dahil olmak üzere bir çok önde gelen Cumhuriyetçi, kendilerini çatışmadan uzaklaştırmak için adımlar attı . Avrupa liderleri Çarşamba günü sonuçları ihtiyatlı bir şekilde memnuniyetle karşıladı ve Ocak ayında göreve başlayacak Demokratların öncülüğündeki yasama organının, kırılmış transatlantik ilişkileri onarmaya ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgali karşısında Washington'un Ukrayna'ya olan azalan desteğini artırmaya yardımcı olacağı umudunu dile getirdi. Trump, Rus petrol tesislerine yapılan saldırıları yakıt krizinden sorumlu tutarak Ukrayna'ya olan desteğini geri çekti, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky'nin istifasını istedi ve Rus petrolüne uygulanan yaptırımları askıya aldı. Ukrayna'yı büyük ölçüde desteklemenin yanı sıra, Demokratlar Trump yönetiminin aksine, başından beri ABD'nin İran'a karşı yürüttüğü savaşa da şiddetle karşı çıktılar. Salı günü, Cumhuriyetçi adayların yenilgileri ardı ardına gelirken, Trump, Kongre'deki Demokratların "çılgın" politikalarına karşı koymak için başkanlık veto yetkisini kullanacağına söz verdi. Başkanlık vetoları, Kongre'nin her iki meclisinde de üçte iki çoğunlukla geçersiz kılınabilir. Peki, muhtemelen neler değişecek ve bu İran, Gazze ve Ukrayna'daki çatışmalar için ne anlama geliyor? Bu seçimde seçmenlerin aklındaki en önemli konulardan biri ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaştı. Çarşamba günü Başkan Donald Trump, bu savaşın Cumhuriyetçilerin ezici yenilgilerine büyük ölçüde katkıda bulunduğunu kabul etti, ancak savaşın buna değdiğini savundu. "Bu durum kısa vadede benzin fiyatlarını biraz yükseltti... ama aynı zamanda, tekrar yapmam gerekseydi yine yapardım çünkü uzun vadede tek çözüm bu; İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremezsiniz," dedi gazetecilere. Trump, başkanlık kampanyası sırasında ABD'nin yabancı savaşlara müdahalesini sona erdirme ve yaşam maliyetini düşürme vaatlerinde bulunmuştu. Trump, Ocak 2025'te göreve geldiğinden beri, Kongre'nin onayını almadan ABD'yi İran'a karşı iki savaşa sürükledi. Demokratlar, Trump'ın onları atlatmak için büyük ölçüde başkanlık kararnamelerine başvurması nedeniyle, pek başarılı olamadan karşı koymaya çalıştılar. Yönetimine yönelik halk öfkesi, düşen reytinglerinde açıkça görülüyor. Reuters/Ipsos anketine göre, seçim arifesinde katılımcıların sadece %32'si Trump'ın politikalarını onayladığını belirtti. Yine de Trump, İran'a yönelik daha fazla saldırı seçeneğini ve diplomatik görüşmeleri açık tuttu. Ayrıca Demokratları engellemek için veto yetkisini kullanmakla tehdit etti. Demokrat Senatör Chuck Schumer Çarşamba günü gazetecilere yaptığı açıklamada, milletvekillerinin mali açıdan üstünlüğe sahip olduğunu söyledi. “Savaşı sona erdireceğiz… Kurucu babalar, Amerikan halkının rızası olmadan savaşa giren bir başkanı caydırmanın yollarından biri olarak bütçe yetkisini kullanmışlardı.” Ancak, Demokratların çoğunlukta olduğu bir Kongre bütçeyi kontrol etse de, savaşa ayrılan fonları kısıtlamak kolay olmayabilir. Analistler ayrıca Savaş Yetkileri kararının Trump'ı dizginlemede başarılı olma olasılığının düşük olduğunu söyledi . 1973 tarihli federal yasayı kullanmaya yönelik önceki girişimler ya başarısız olmuş ya da etkisiz hale getirilmişti. Savaş Yetkileri Kararı, bir başkanın yaklaşan bir saldırıyı püskürtebileceğini, ancak Kongre savaş ilan etmedikçe askeri eylemlerin 60 gün içinde sona ermesi gerektiğini belirtiyor. Başkan daha sonra veto yetkisini kullanabilir ve bu veto ancak Temsilciler Meclisi ve Senato'da üçte iki çoğunlukla geçersiz kılınabilir; Demokratların ise böyle bir çoğunluğu yok. Bu seçimlerde Cumhuriyetçi Parti'nin zayıflaması göz önüne alındığında, İran'ın savaşı sona erdirmek için ABD'nin kendi şartlarını kabul etmesi yönünde daha fazla baskı yapması muhtemel görünüyor . Cumhuriyetçilerin kayıpları Gazze'yi etkileyecek mi? Demokratlar uzun zamandır İsrail yanlısı duruşlarıyla biliniyor. Eski Başkan Joe Biden'ın yönetimi, Gazze'de binlerce Filistinli katledilirken bile, İsrail'in Ekim 2023'te Gazze'ye savaş başlatmasının ardından İsrail'e askeri desteğini sürdürdü. Ancak Salı günü seçilen sözde "ilerici" Demokrat adaylardan birkaçı, İsrail'in Gazze'ye yönelik soykırım savaşına, işgal altındaki Batı Şeria'daki yasadışı İsrail yerleşimcilerinin pogromlarına ve ABD'nin İsrail'e uzun süredir devam eden sarsılmaz mali ve askeri desteğine yönelik eleştirileriyle öne çıktı. Salı günü Michigan'dan Senato'ya seçilen Abdul El-Sayed, Trump yönetimine karşı sert eleştirilerde bulundu ve ABD'nin İsrail'e yaptığı yardımların kesilmesi için baskı yapacağına söz verdi. Seçim günü seçmenleri yatıştırma çabası gibi görünen bir hamleyle Trump, Fox News'te İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun ABD'nin ülkeye yıllık 4 milyar dolarlık yardımını kesmesi gerektiğini öne sürdüğünü açıkladı. "Bu yılın sonuna kadar İsrail'e ödeme yapmayacağımız konusunda zaten anlaştık," dedi ve "İsrail'in ihtiyacı olursa yardım edeceğiz" diye ekledi. ABD Ukrayna'yı tekrar destekleyecek mi? Trump, iktidara geldiğinde Rusya-Ukrayna savaşını "günler içinde" bitirme sözü vermişti. Ancak bunu başaramadı ve öfkesini giderek Ukrayna ve Avrupa müttefiklerine yöneltti; ona göre bu ülkeler mali ve askeri desteğin yükünü taşımalı. Bu yılın başlarında Trump, savaşı sona erdirmek ve bir barış anlaşması sağlamak için Ukrayna'nın Rusya tarafından ele geçirilen toprakları geri vermesi gerektiğini ima etmişti.  Son olarak Trump, Rus petrol tesislerine saldırarak küresel dizel fiyatlarındaki artışa neden olmakla Zelensky'i suçladı ; bu artış ABD'deki çiftçileri ve kamyon şoförlerini ciddi şekilde etkiledi. Ayrıca, Kongre'de iki partinin de desteğiyle Eylül ayında kabul edilen Rus petrolüne yönelik yaptırımları askıya aldı ve bu da kendi Cumhuriyetçi Partisi içinde öfkeye yol açtı. Rusya'nın Kiev'e yönelik son saldırıları sırasında Ukrayna, ABD'yi gelen füzelerle ilgili istihbaratı saklamakla ve Ukrayna'nın füzelerini yönlendirmek için kullandığı, Elon Musk'a ait Starlink uydu ağına erişimini kısıtlamakla suçladı. Trump yönetimi ayrıca Ukrayna'nın acilen ihtiyaç duyduğunu söylediği silahların transferini de geciktirdi; Trump, Ukrayna'nın "bu savaşı bitirmek istemediğini" iddia ederek Zelensky'nin cumhurbaşkanlığından istifa etmesini istedi. Washington, Ekim ayında Rusya'ya uygulanan yaptırımları kaldırdı ve Rus petrolü almaya başladı; bu durum Avrupalı ​​liderleri endişelendirdi ve Ukrayna'dan tepki çekti. Ukrayna şimdi, yeni kongrenin toplanacağı Ocak ayında bu konunun tekrar gündeme gelmesini umuyor. Zelenskyy, Alman yayın kuruluşu ZDF'ye verdiği demeçte, "Demokratlar Ukrayna'yı desteklemek ve Ukrayna'ya yardım sağlamak konusunda çok açık konuşuyorlar. Amerika Birleşik Devletleri ile Avrupa arasındaki bağın yenilenmesinden bahsediyorlar... Bu nedenle, bir güç dengesinin ortaya çıkacağına ve daha fazla destek alacağımıza dair umut var" dedi.