Çin'in İran savaşındaki niyeti

Çin'in İran savaşındaki niyeti

Ortadoğu'daki savaş ikinci ayına girerken, dünyanın enerji arzını kısıtlıyor ve petrol fiyatları yükseliyor. Çin ise barış sağlama çabalarıyla devreye girmeye çalışıyor. Bu girişim, Trump'ın, ABD'nin İran'daki askeri operasyonlarının "iki ila üç hafta içinde" sona erebileceğini söylemesinin ardından geliyor. Ancak bunun nasıl gerçekleşeceğine ya da sonrasında ne olacağına dair hâlâ net bir tablo yok. ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşta beklenmedik bir şekilde arabulucu olarak öne çıkan Pakistan'ın ardından şimdi Çin de arabuluculuk yapıyor. Pekin ve İslamabad'daki yetkililer, ateşkes sağlama ve hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma hedefiyle beş maddelik bir plan sundu. Geçmişte ABD'nin müttefiki olan Pakistan, bu çatışmada arabuluculuk yapma konusunda Trump'ın desteğini kazanmış görünüyor. Pekin ise gelecek ay Çin lideri Şi Jinping ile Trump arasında yapılacak kritik ticaret görüşmeleri öncesinde, Washington'a rakip bir güç olarak devreye giriyor. Bu aynı zamanda Pekin için bir dönüş niteliği taşıyor; zira Çin'in savaşla ilgili resmi tavrı şimdiye dek oldukça temkinliydi. Trump'ın ilk dönemindeki ABD-Çin ticaret savaşı, Çin'deki birçok işletmenin dünyanın başka bölgelerinde yeni pazarlar aramasına yol açmıştı. Sonuç olarak, Çin'in Ortadoğu'ya ihracatı geçen yıl dünyanın geri kalanına yaptığı ihracatın neredeyse iki katı hızla büyüdü. Bölge, elektrikli araçlar için en hızlı büyüyen pazar haline geldi. Çin, içme suyunun kıt olduğu Ortadoğu'da tuzdan arındırma yatırımlarında da en büyük yatırımcı. China Power Construction Corporation (Çin Enerji İnşaat Şirketi) Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman ve Irak'ta projelere sahip. Bu ekonomik bağlar sayesinde Çin, Suudi Arabistan gibi ABD müttefikleri ve İran gibi düşmanlarıyla ilişkiler geliştirdi. Tahran ve Pekin arasındaki ortaklık onlarca yıl öncesine dayanıyor. Çin, İran'ın en büyük ticaret ortağı ve İran petrolünün yaklaşık %80'ini satın alıyor.