BM Genel Kurulu 2026: Ne zaman, kimler konuşacak?

193 BM üye devletinin Genel Kurul'a hitap etmeye davet edildiği genel görüşmeler bugün başlıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu'na bugün(22 Eylül Salı) 16'ncı kez hitap edecek. Erdoğan'ın konuşmasının TSİ 18.30'da olması bekleniyor.

Bugün, yaklaşık 130 devlet ve hükümet başkanının, New York'ta düzenlenen yıllık Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda (BMGK) üst düzey genel görüşmelerin açılışında kürsüye çıkması bekleniyor. Bu tartışma , Bangladeşli Halilur Rahman'ın 8 Eylül'de başkanlık görevini devralmasıyla başlayan BM Genel Kurulu'nun yıllık oturumunun en önemli etkinliğidir. Bugün başlayacak, 26 Eylül Cumartesi gününe kadar devam edecek ve Pazar günleri oturum yapılmadığı için 28 Eylül Pazartesi günü yeniden başlayacaktır. Konuşmaların gönüllü olarak 15 dakika ile sınırlı olması bekleniyor, ancak çoğu konuşma daha uzun sürüyor ve toplantılar, planlanan tüm konuşmacılar konuşana kadar devam ediyor. Oturum, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in yıllık raporunu sunmasıyla başlayacak ve Guterres'in kapanış konuşmasını yapması bekleniyor. Ardından BM Genel Kurulu Başkanı Halilur Rahman, tartışmayı resmen açacak. Gelenek gereği, Brezilya her zaman ilk konuşan ülke olur; bu uygulama, 1955 yılında başka hiçbir ülke konuşmak istemediğinde Brezilya'nın tartışmayı açmayı gönüllü olarak üstlenmesiyle başlamıştır. Ev sahibi ülke olan Amerika Birleşik Devletleri genellikle ikinci sırada konuşur ve Başkan Donald Trump'ın Salı sabahı Brezilya'dan sonra, muhtemelen yerel saatle 09:45 (13:45 GMT) civarında kürsüye çıkması bekleniyor. BM Genel Kurulu, New York'un Manhattan bölgesinde, East River kıyısında bulunan BM genel merkezinde toplanmaktadır. 1949 ile 1952 yılları arasında inşa edilen kompleks, BM'ye aittir ve uluslararası bölge olarak kabul edilir. Uluslararası diplomasi için ana merkez görevi görmektedir. BM Genel Kurulu her zaman New York'ta toplanmamıştır. İlk altı BM Genel Kurulu oturumu, Londra'da başlayıp daha sonra Paris'i de kapsayacak şekilde farklı şehirlerde yapılmıştır. Ancak 1952'den beri neredeyse tüm oturumlar New York'taki BM genel merkezinde yapılmaktadır. BM Genel Kurulu'nun 81. oturumunun teması, yüksek düzeyli hafta için yapılan düzenlemelere ilişkin BM'nin bilgilendirme notunda belirtildiği gibi, "Güveni yeniden tesis etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç veren bir Birleşmiş Milletler"dir. Konuşmaların yanı sıra, BM iklim eylemi ve adil geçiş, Kalkınma Hakkı Bildirgesi'nin 40. yıldönümü (23 Eylül), deniz seviyesinin yükselmesi (24 Eylül), pandemiye hazırlık (25 Eylül), ırkçılığa karşı Durban Bildirgesi'nin 25. yıldönümü (28 Eylül) ve nükleer silahların ortadan kaldırılması (29 Eylül) konularında üst düzey toplantılar planladı. Birçok konuşmanın Ortadoğu ve Ukrayna'daki savaşlar, yapay zeka ve BM'nin fon sıkıntısı konularına odaklanması beklenirken, diplomatlar 31 Aralık'ta görev süresi sona erecek olan Guterres'in yerine geçecek ismi belirleme yarışını yakından takip ediyor. Guterres'in ikinci ve son görev süresi 31 Aralık'ta sona eriyor ve halefini belirleme yarışı başladı. BM'nin 1945'te kurulmasından bu yana dokuz genel sekreter görev yaptı ve hepsi erkekti. BM Güvenlik Konseyi üyelerinden bazıları, örgütü ilk kez bir kadının yönetmesini istediklerini belirtti. Birleşmiş Milletler, II. Dünya Savaşı'ndan sonra kuruldu ve 1945'te 51 üyeden bugün 193 üyeye ulaştı; Filistin ve Vatikan olmak üzere iki üye olmayan gözlemci devleti bulunmaktadır. Birleşmiş Milletler'in amacı, gelecekteki çatışmaları önlemek, uluslararası barış ve güvenliği teşvik etmek, uluslar arasında işbirliğini geliştirmek, insan haklarını korumak ve dünya çapında sosyal ve ekonomik kalkınmayı desteklemekti; birçok eleştirmen, BM'nin bu hedeflere ulaşmada giderek daha fazla başarısız olduğunu söylüyor. BM Genel Kurulu'nda her üyenin bir oyu vardır ve kararları genellikle bağlayıcı olmayan tavsiye niteliğindedir. Bu durum, beş daimi üyenin veto hakkına sahip olduğu ve kararların yasal olarak bağlayıcı olabildiği 15 üyeli BM Güvenlik Konseyi'nden farklıdır.