Kelebekler alarm veriyor

Kelebekler alarm veriyor

Yeni bir küresel araştırma, bilinen kelebek türlerinin yaklaşık her 10'undan birinin iklim değişikliği ve habitat kaybı nedeniyle yaşam alanını değiştirdiğini ortaya koydu. Bilim insanları, 105 ülkede 1.758 kelebek türünü kapsayan 565 bilimsel çalışma, 68 uzman değerlendirmesi ve 6 bin 180'den fazla yaşam alanı değişimi kaydını analiz etti. Sonuçlar, belgelenmiş kelebek türlerinin büyük bölümünün yaşam alanlarını önemli ölçüde değiştirdiğini gösterdi. Araştırmaya göre türlerin yüzde 80'i kuzey-güney veya doğu-batı doğrultusunda yayılım alanını genişletti. Yüzde 27'sinin yaşam alanı daraldı. Yüzde 22'si ise dağ yamaçlarında daha yüksek ya da daha alçak rakımlara taşındı. İklim değişikliğiyle ilgili yaygın kanı, canlıların yalnızca daha serin enlemlere veya dağların daha yüksek kesimlerine göç ettiği yönünde. Araştırmacılar bunun doğru olduğunu ancak tablonun yalnızca bir bölümünü oluşturduğunu söylüyor. Kelebeklerin yaşayabilmesi için uygun sıcaklık tek başına yeterli değil. Tırtılların çoğu yalnızca belirli bitkilerle beslenebiliyor. Ergin kelebekler nektar kaynaklarına, barınabilecek alanlara ve güvenli üreme bölgelerine ihtiyaç duyuyor. Ayrıca popülasyonların sürdürülebilmesi için habitatların birbirine bağlı olması gerekiyor. Aksi halde bireyler birbirine ulaşamıyor ve üreyemiyor. Araştırma, bazı kelebeklerin yaşam alanlarını epey hızlı genişlettiğini ortaya koydu. Hint alt kıtasına özgü Acraea terpsicore türü son yıllarda Güneydoğu Asya üzerinden Avustralya'ya kadar yayıldı. Brezilya'da yaşayan Godartiana byses ise Rio de Janeiro ve Bahia'dan São Paulo eyaletine doğru genişledi. Araştırmacılar bu değişimin iklimin ısınmasıyla ilişkili olduğunu belirtiyor. İngiltere'de yaşayan Cupido minimus adlı tür, son 150 yılda habitatının yaklaşık yüzde 40'ını kaybetti. Almanya'da Boloria aquilonaris türünün yaşam alanları da bataklıkların kurutulması nedeniyle büyük ölçüde yok oldu. Romanya'da ise tarım faaliyetlerinin artması, Colias myrmidone türünün dağılım alanının ciddi biçimde küçülmesiyle ilişkilendirildi. Araştırmada yaşam alanı değişimlerinin en önemli nedeni olarak iklim değişikliği ve aşırı hava olayları gösterildi. Ancak araştırmacılar bunun tek etken olmadığını vurguluyor. Tarım alanlarının genişlemesi, ormancılık faaliyetleri, şehirleşme ve habitat tahribatı da kelebeklerin yaşayabileceği alanları değiştiriyor. Bu süreçler hem tırtılların beslendiği bitkileri hem de üreme alanlarını ortadan kaldırırken, geniş habitatları küçük ve birbirinden kopuk parçalara bölüyor.