İstanbul'da darbecilere karşı verilen mücadele
İstanbul'da darbecilere karşı verilen mücadele
Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) 15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi sırasında İstanbul'da vatandaşların ve emniyet mensuplarının darbeci askerlere karşı verdiği mücadele, 10'uncu yılında hafızalardaki yerini koruyor.
İSTANBUL (AA) - AA muhabirlerinin derlediği bilgilere göre, Türk Silahlı Kuvvetlerine (TSK) sızmış FETÖ mensubu 8 binin üzerinde askeri personelin katıldığı, savaş uçakları da dahil 35 uçağın, 3 geminin, 37 helikopterin, 74'ü tank 246 zırhlı aracın ve 4 bine yakın hafif silahın kullanıldığı kanlı darbe girişiminde, İstanbul'da en stratejik bölgeler hedef alındı.
Darbe hazırlığı sürecinde, Maltepe'deki General Nurettin Baransel Kışlası'nda cuntacı 17 subay 12-15 Temmuz'da darbe toplantıları yaptı, bunlarda alınan kararlarla İstanbul'daki harekat ve sevkiyatlar gerçekleştirildi. Ankara'dan darbe için İstanbul'a gelen ve toplantılara öncülük eden dönemin albayı Muzaffer Düzenli kalkışma gecesi askerlere, "Mukavemet edilirse ateş edin." talimatı verdi.
FETÖ'nün hain darbe girişimi esnasında kentteki kamu binaları ve köprüler işgal edildi. Kendilerine "Yurtta Sulh Konseyi" ismini veren darbeci askeri kanat tarafından yurt genelindeki birliklere sözde direktifler gönderildi.
Bu talimatlar doğrultusunda darbe yanlısı olmayan dönemin Harp Akademileri Komutanı Korgeneral Tahir Bekiroğlu ve Deniz Harp Okulu Komutanı Tümamiral Mesut Özel kaçırılarak askeri cezaevine kapatıldı. Deniz Harp Akademisi Komutanı Tuğamiral Tayyar Ertem ve 1'nci Ordu Komutanı Orgeneral Ümit Dündar kaçırılmaya teşebbüs edildi.
Darbeye karşı çıkan sivil vatandaşlar ile güvenlik güçlerine, tankla veya ateşli silahlarla müdahalede bulunulması sonucu 5 polis, 3 asker ve 92 sivil şehit oldu, yüzlerce kişi gazi oldu. Kanlı gecede kolluk görevlileri dahil 148 kişiye karşı yağma ve hürriyeti tahdit eylemi gerçekleştirildi, çok sayıda özel ve askeri araç zarar gördü.
Üzerinden 10 yıl geçen 15 Temmuz 2016 gecesi, İstanbul'da önemli olaylar ve kritik anlar yaşandı.
Saat 20.00 sıralarında, Kuleli Askeri Lisesi'nde alarm verildi. Alarmla harekete geçilerek hazırlık yapıldı ve 2 unimog 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'ne, 2 unimog da Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'ne doğru yola çıktı.
Sat 22.00 sıralarında, darbeci askerler kentte, o dönem adı Boğaziçi Köprüsü olan 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ile Fatih Sultan Mehmet Köprü'nü tank ve zırhlı araçlarla trafiğe kapattı.
Saat 22.15 itibarıyla, Yeşilköy'deki İstanbul Atatürk Havalimanı, tanklar vasıtasıyla sevki sağlanan askerler tarafından ele geçirilerek giriş, çıkışa kapatıldı. Darbeci askerlerce uçuş kontrol kulesi hakimiyet altına alındı, tüm yurt içi ve yurt dışı uçuşlar durdurdu. F-16 savaş uçaklarıyla havalimanı üzerinde alçak uçuş yapılarak yolcu uçaklarının iniş ve kalkış yapmaları engellendi.
Aynı saatlerde Sabiha Gökçen Havalimanı'nın ele geçirilmesi maksadıyla benzer girişimde bulunuldu. İstanbul Valiliği, Büyükşehir Belediyesi, İl Emniyet Müdürlüğü başta olmak üzere stratejik öneme sahip karakollar, limanlar, köprüler ve meydanlar darbeci askerlerce tank ve zırhlı araçlarla işgal edilmeye çalışıldı.
Başsavcılığın darbeciler hakkında "gözaltı" talimatı
Darbe girişiminin gerçekleştiği gece basında, TSK içerisindeki bir grubun darbe girişiminde bulunduğu, bu bağlamda İstanbul'da Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinin askerler tarafından geçişe kapatıldığı, İstanbul ve Ankara'da savaş uçaklarının alçaktan uçuş yapmaya başladıkları, Atatürk Havalimanı'nın tanklarla gelen askerler tarafından ele geçirildiği ve bir grubun zırhlı araçlarla Sabiha Gökçen Havalimanı'na doğru ilerledikleri yönündeki haberler üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı.
Başsavcılıktan, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğüne önce sözlü, sonrasında faks yoluyla yazılı olarak, darbe girişimine katılan tüm askerlerin yakalanarak gözaltına alınmaları talimatı verildi.
Dönemin İl Emniyet Müdürü Mustafa Çalışkan, kolluk kuvvetlerine, bulundukları noktaları korumaları ve darbecilere direnç göstermeleri talimatını verdi.
Saat 22.30 sıralarında, TRT'nin Ulus'taki yerleşkesine helikopter indi ve bir grup asker TRT'nin güvenlik görevlilerine "Terör tehdidi var, binayı süratle boşaltın." diyerek burayı işgal etti.
Saat 23.10'da, dönemin Başbakanı Binali Yıldırım, olayları "kalkışma" olarak niteleyen bir açıklama yaptı. Yıldırım, Türk ordusu içerisindeki bir grubun darbe girişiminde bulunduğunu ve Meclis'te grubu bulunan tüm partilerin bunu kınadığını duyurdu.
Saat 23.45 sıralarında, darbe girişiminde bulunan örgüt mensupları, TSK'nın akredite gazetecilerle iletişim için kullandığı e-posta hesabından, kontrolü tam olarak ele aldıklarına dair mesaj gönderdi. Bunun üzerine, darbe girişimine tepki gösteren vatandaşlar sokaklara dökülmeye başladı.
TRT binasını basan darbeciler, 16 Temmuz'un ilk saatlerinde spiker Tijen Karaş'a zorla darbe bildirisini okuttu. Dönemin Milli Savunma Bakanı Fikri Işık, bunun korsan bildiri olduğunu açıkladı.
66. Zırhlı Tugay Komutanlığı'nda, Piyade Kurmay Albay Sait Ertürk ve arkadaşları kahramanca bir direniş gösterdi. O dönem 3. Kolordu Komutanlığı'nda görevli 47 yaşındaki Ertürk, darbe girişimini öğrenince devre arkadaşlarıyla iletişime geçti.
Ertürk, 66. Zırhlı Tugayı'nda verdiği mücadeleyle söz konusu tugayın darbe girişimine desteğini engelledi. Albay Ertürk ve beraberindekiler kurdukları iki timle tankların, silahların ve askerlerin dışarı çıkmasını engelleyerek, tugay içerisindeki hareketlenmeyi durdurdu.
Sait Ertürk, tek kurşunla şehit düşerken Kartaltepe Kışlası Komutanı Piyade Albay Davut Ala vücuduna 7 mermi isabet etmesi sonucu gazi oldu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan vatandaşlara çağrı
Saat 00.37 sıralarında, kaosun hakim olduğu ortamda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, FaceTime uygulaması üzerinden CNN Türk kanalına canlı bağlanarak, yaşanan gelişmenin Silahlı Kuvvetler içerisindeki bir azınlığın kalkışması ve paralel yapılanmanın teşvik ettiği bir hareket olduğunu ifade etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu konuşmasında darbecilere karşı halkı sokağa davet etti.
Saat 01.40 itibarıyla Ankara ve İstanbul başta olmak üzere tüm illerdeki camilerde selalar okunarak, vatandaşlara FETÖ'nün darbe girişimine karşı durmaları ve milli iradeye sahip çıkmaları adına meydanlara inmeleri çağrısı yapıldı. Etkili olan bu anonsun ardından halk, kent meydanları ve darbe girişiminin kritik noktalarını ellerinde Türk Bayraklarıyla doldurdu ve ikinci bir çağrıya kadar bulundukları yeri terk etmedi.
Sokaklara ve meydanlara çıkılması çağrısına kulak veren vatandaşlar, tanklı ve silahlı darbecilerin karşısına dikildi. O dönem adı Boğaziçi Köprüsü olan 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, darbe girişiminin sembol noktalarından biri oldu.
Saat 01.40 sıralarında, köprüyü tutan FETÖ'cü askerlerin, sivillerin üzerine 4 kez top atışı yapması ve uzun namlulu silahlarla ateş açması sonucu, darbe girişiminin ilk şehitleri köprüde verildi. Polis memurları Münür Alkan ve Kemal Tosun ile reklamcı Erol Olçok ve 16 yaşındaki oğlu Abdullah Tayyip Olçok'un aralarında bulunduğu 34 kişi burada şehit oldu. Vatandaşlar ve emniyet mensupları, kendilerine ateş açıp yaralıları almalarına dahi izin vermeyen FETÖ'cü askerlere köprüyü bırakmadı.
Kartal Köprüsü ve Samandıra gişeleri Anadolu'dan İstanbul'a girişleri durdurmak için Sancaktepe'deki 23. Motorlu Piyade Alayı'ndan çıkan 117 darbeci asker tarafından kapatılırken, buralarda darbeye direnen 11 vatandaş gazi oldu
Mahmutbey ve Ispartakule gişeleri ise İstanbul'a Trakya tarafından girişleri engellemek için Sultangazi Baştabya Kışlası'ndaki 66. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı'ndan 36 asker tarafından kapatıldı. Tuzla Orhanlı gişelerinde meydana gelen olaylarda 6 şehit verildi.
Acıbadem Türk Telekom Bölge Müdürlüğüne gelen darbeci askerler de trafiği keserek çevrede toplananları uzaklaştırmaya çalıştı. Direnenlere hedef gözeterek ateş eden darbecilerin kurşunlarıyla biri muhtar Mete Sertbaş olmak üzere 7 kişi şehit oldu.
Saat 02.25'te, İstanbul'un birçok noktasında konuşlanan ve vatandaşın protestolarından rahatsız olan FETÖ'cü askerler, Taksim Meydanı'nda toplanan halkı dağıtmak için havaya ateş açtı. Darbecilerin Taksim Meydanı'nı kontrol altına almaya çalışması sırasında 39 kişi gazi oldu
Hasdal Kışlası 6. Motorlu Piyade Alayı eski komutanı Albay Müslüm Kaya ile yeni alay komutanı Nebi Gazneli'nin Taksim'deki durum hakkında telefon görüşmesi yaptıkları ve "Önünüze çıkan barikatları yıkın, ateş edin, yine de Taksim'e gidin." diye açıkça halka ateş edilmesi yönünde talimat verdikleri kayda geçti.
Saat 03.20 sıralarında, İstanbul'da darbecilerin kontrolündeki savaş uçakları, köprü üzerinde ve çeşitli ilçelerde alçak uçuş yaparken, FETÖ'cü askeri pilotların kontrolündeki F-16'lar sonik patlamalar gerçekleştirdi.
Bayrampaşa'daki Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğünü ele geçirmek amacıyla Sultangazi Baştabya Kışlası'ndaki 66. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı'ndan yola çıkan 17'si rütbeli 58 askerin teslim olun çağrısına polisler direndi.
Desteğe gelen halkla buradaki darbeciler püskürtülürken bir vatandaş şehit, 16 kişi de gazi oldu.
Tanktan FETÖ'cü polis müdürü çıktıVatan Emniyet Müdürlüğü önüne ulaşan 67 darbeci asker de polisin ve halkın direnişi karşısında başarılı olamadı. İstanbul Emniyet Müdürlüğünü 4 tank ve bir Sikorsky ile kuşatan darbeciler, zırhlı araçları çevreleyen vatandaşların da sayesinde polis tarafından gözaltına alındı.
Tanklardan birinin içinden vatandaşlarca çıkarılan ve darbeci askerlerle birlikte hareket ettiği anlaşılan 4. Sınıf Emniyet Müdürü Mithat Aynacı da yakalandı.
Vodafone Arena Stadı'na helikopterle inen darbeciler Digitürk binasını işgal etti. Yayını durduramayan askerler, cihazlara ateş etti. Polislerin gelmesi üzerine yapılan müzakerelerle darbeci askerler teslim oldu.
Vatan Caddesi'nde AK Parti Fatih İlçe Başkanlığı önünde meydana gelen olaylarda Mehmet Güder şehit oldu.
Darbecilerin Vatan Caddesi'ndeki işgal girişimi başarıya ulaşmayınca buradaki halk, Saraçhane'deki İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) önüne akın etti. İBB önünde halkın üzerine ateş açan darbeciler, Prof. Dr. İlhan Varank'ın da aralarında bulunduğu 14 kişiyi şehit etti.
TRT'yi kontrol altına almanın yetersiz olacağını düşünen darbeciler, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın canlı bağlantı yaptığı Bağcılar'daki Doğan Holding'i hedef aldı.
Saat 03.23 sıralarında Hürriyet gazetesinin otoparkına inen bir grup asker, havaya ateş açıp, güvenlik görevlilerini yere yatırarak binaya girdi, bir subay "Ateş etmekten çekinmeyin." diye bağırdı. Darbeciler, "hurriyet.com.tr" çalışanları da dahil olmak üzere herkesi zorla dışarı çıkardı, CNN Türk stüdyolarına ve rejiye müdahale etti.
Darbeci askerler, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın çağrısı üzerine havalimanına akın eden binlerce kişinin üzerine ateş etti. Pistte bulunan 17 yaşındaki Mahir Ayabak ile 57 yaşındaki 4 çocuk babası Zekeriya Bitmez şehit düşerken, onlarca kişi gazi oldu. Askerler, halkın direnişi karşısında burayı terk etmek zorunda kaldı.
Saat 04.07'de Atatürk Havalimanı'na inen Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı Devlet Konukevi'nin önünde kalabalık bir vatandaş topluluğu karşıladı. Erdoğan burada, "Şu anda yapılan hareket bir ihanet hareketidir, bir ayaklanma hareketidir ve bu vatana ihanet hareketinin bedelini de tabii çok ağır ödeyecekler." şeklinde açıklama yaptı.
Saat 05.10'da Doğan Medya Center'ı basan askerler, polis tarafından gözaltına alındı ve medya merkezinin çalışanları binaya döndü.
Saat 05.48'de, Çengelköy Polis Merkezi Amirliğinde görevli polisler ve esnafın direnişi sonucu, başarısız olan darbeci askerler buradan çekilme kararı aldı. Çengelköy'deki olaylarda gazeteci Mustafa Cambaz'ın aralarında bulunduğu 8 kişi şehit oldu, 62 kişi gazi oldu.
İstanbul'da darbe girişimine tepki gösteren binlerce kişi de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın evinin bulunduğu Üsküdar Kısıklı'da toplandı.
Sarıyer'deki Borsa İstanbul'u 15 FETÖ'cü asker işgal etti. Darbeciler burada polis memuru Mehmet Şevket Uzun ile Fatih Satır'ı şehit ederken, 46 kişida açılan ateş sonucu gazi oldu.
Sivil kıyafetlerle kaçtılarSaat 06.00 sıralarında, TRT binasına gelen vatandaşların tepkisi sonucu darbeci albay Hüseyin Ergezen'in de aralarında bulunduğu 5 kişi sivil kıyafetler giyerek buradan kaçtı.
Saat 06.42'de, darbecilerin direnişinin en uzun sürdüğü nokta olan Boğaziçi Köprüsü'ndeki FETÖ'cüler teslim oldu. FETÖ'cülerin elleri havada teslim olma görüntüleri Türk milletine rahat bir nefes aldırırken, o anlar darbe girişiminin simgesi haline geldi.
Saat 08.04'te, TRT'nin Harbiye'deki binasını ve Harbiye Ordu Evi'ni işgal eden, zaman zaman polisle çatışan darbeci askerler, polisin yaptığı uzun müzakereler sonucu teslim oldu.
Sabah saatlerinde İstanbul'da hayat normale dönmeye başladıSaat 08.11'de, işgalci askerlerin teslim olmasıyla birlikte İstanbul'da rutin hayat normale dönmeye başladı. Gün ışığı, gecenin yorgunluğunu gözler önüne sererken, uçak, metro ve vapur seferlerinin yeniden yapılmasına başlandı.
Saat 08.16'da, gece boyu darbecilerin elinde tuttuğu Boğaziçi Köprüsü, kısmen trafiğe açıldı.
Saat 08.43'te, Boğaziçi Köprüsü çift yönlü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ise Avrupa Yakası istikametine doğru, terkedilen tankların çekilmesi için trafiğe kapatıldı.
Saat 08.55 sıralarında rehin alınan Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Fahri Kasırga kurtarıldı.
Saat 09.33'te, Kuleli Askeri Lisesi'ndeki 80 öğrenci gözaltına alındı.
Saat 09.56 sıralarında Fatih Sultan Mehmet Köprüsü trafiğe açıldı.
Genelkurmay Başkanı Vekili olarak atanan Orgeneral Ümit Dündar, saat 11.01'de, "Cumhurbaşkanımız, başbakanımız, bakanlarımız ve TBMM, TSK ile tam bir dayanışma içinde demokrasinin ve hukukun yanında yer alarak bu darbe girişimini önlemiştir." açıklamasında bulundu.
Saat 12.10 sıralarında İstanbul'u da kapsayan Marmara Bölgesi üzerindeki hava sahası, tüm sivil hava araçların uçuşuna kapatıldı.
İstanbul'da, 15 Temmuz gecesi ölenler ve yaralılardan daha sonra hayatını kaybedenlerle birlikte toplam 100 kişi şehit, yüzlerce kişi gazi oldu.
Muhabir: İrem Demir, Başak Akbulut Yazar
Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.
