İnfaz Sisteminde Yeni Dönem: Tahliye Şartları Değişiyor

Ceza infaz sisteminde köklü bir değişiklik için düğmeye basıldı. Yeni modelde hem koşullu salıverilme oranlarının sadeleştirilmesi hem de tahliye şartlarının sıkılaştırılması planlanıyor.

Hazırlanan düzenlemeyle koşullu salıverilme oranlarının sadeleştirilmesi ve tahliye şartlarının yeniden belirlenmesi planlanıyor. Yeni sistemde suçların niteliği ve ağırlığına göre iki ana gruba ayrılması, hükümlülerin cezaevinde kalma sürelerinin buna göre belirlenmesi hedefleniyor. Tahliye değerlendirmelerinde ise yalnızca hükümlünün cezaevinde geçirmesi gereken süreyi tamamlamasının yeterli olmayacağı belirtiliyor. Çalışmanın devam eden yargı paketi düzenlemelerinden bağımsız bir kanun teklifi olarak hazırlandığı aktarılırken, mevcut infaz sistemindeki karmaşık kuralların daha sade ve anlaşılır hale getirilmesi amaçlanıyor. Yeni infaz sisteminin ayrıntılarının 15 Eylül’de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde yapılması planlanan toplantıda ele alınacağı, hazırlanan etki analizlerinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulmasının ardından taslağa son şeklinin verilmesinin beklendiği ifade edildi. Mevcut ceza sisteminde her suç tipi için ayrı ayrı belirlenen, zaman zaman içtihat farklılıklarına yol açan karmaşık kurallar dizisi tamamen terk ediliyor. Türk Ceza Kanunu'nda (TCK) suçların niteliğine, toplumda yarattığı etkiye ve ağırlığına göre çok daha net, sade ve anlaşılır yeni bir "kod sistemi" kurulması planlanıyor. Yeni sistemle birlikte hükümlülerin cezaevinde kalma sürelerini belirleyen koşullu salıverilme şartları, net çizgilerle iki ana kategoriye ayrılacak: Genel ve Hafif Suçlar (1/2 Oranı): Kasten yaralama (basit halleri), hırsızlık (belirli türleri) veya bazı mali suçlar gibi bu kategorideki suçları işleyen hükümlüler, aldıkları cezaların 1/2'sini (yarısını) kapalı veya açık ceza infaz kurumlarında fiilen çektikten sonra koşullu salıverilme imkanından faydalanabilecek. Ağır ve Toplumda İnfial Yaratan Suçlar (2/3 Oranı ve Sıkı Denetim): Toplumun kanayan yarası olan çocuğa cinsel istismar, kadın cinayetleri, kadına yönelik şiddet, alt soy ve üst soya karşı kasten öldürme ile devlete karşı işlenen terör suçları gibi ağır vakalarda hiçbir esneklik tanınmayacak. Bu suçlardan hüküm giyenler için koşullu salıverilme oranı 2/3 olarak katı bir şekilde uygulanacak. Bu sayede, kamu vicdanını yaralayan ağır suçları işleyenlerin "kısa sürede çıkarlar" algısı yıkılacak ve erken tahliye olmaları büyük ölçüde zorlaştırılacak. İdare ve Gözlem Kurullarının yapısında yapılacak revizyonlar da göze çarpıyor. Yeni dönemde bir mahkumun cezaevinden tahliye edilebilmesi için sadece kanunda yazan yatar süresini doldurması ve cezaevi içinde pasif bir "iyi hal" göstermesi yeterli olmayacak. Psikolog, sosyolog ve hukukçuların da yer alacağı kurullar, adeta bir "şartlı tahliye mahkemesi" gibi çalışarak ince eleyip sık dokuyacak. Kurullar tahliye kararı vermeden önce şu kritik unsurları değerlendirecek: -Mahkumun cezaevinden çıktıktan sonra dış dünya ile uyum sağlama, yasal bir işte çalışma ve topluma entegre olma potansiyeli, -Verilen cezanın amacına ulaşıp ulaşmadığı, mahkumun işlediği suçtan dolayı gerçek bir pişmanlık duyup duymadığı ve rehabilitasyon programlarına katılımı, -En önemli kriter olarak, kişinin tahliye edildikten sonra mağdura, mağdurun ailesine veya toplumdaki üçüncü kişilere yeniden zarar verme riskinin bulunup bulunmadığı titizlikle incelenecek. Riskli görülen kişilerin koşullu salıverilme hakları ertelenebilecek. Hayata geçirilecek bu sadeleştirilmiş ve katılaştırılmış yeni sistemle birlikte ceza ve infaz sürecinin çok daha etkin bir yapıya kavuşması hedefleniyor. "Yapanın yanına kâr kalmıyor" düşüncesinin topluma yerleşmesiyle birlikte, suç işleme oranlarında da ciddi bir caydırıcılık sağlanacağı öngörülüyor