Grönland buz tabakasında beklenmedik hareket

Grönland buz tabakasında beklenmedik hareket

Grönland’ın yaklaşık yüzde 80’ini kaplayan dev buz tabakasının derinliklerinde yıllardır bilim insanlarını şaşırtan yapılar bulunuyor. Radar taramalarında görülen yukarı doğru kabaran, tüy benzeri bu oluşumların nedeni sonunda açıklığa kavuşmuş olabilir. Norveç’teki Bergen Üniversitesi söz konusu yapıların termal konveksiyon sonucu oluşabileceğini ortaya koydu. Konveksiyon, genellikle Dünya’nın kabuğunun altındaki erimiş kaya hareketleriyle ilişkilendiriliyor. Araştırmacılar, 2,5 kilometre kalınlığında dijital bir buz dilimini modelleyerek şu soruya yanıt aradı: Eğer buz tabakasının tabanı alttan ısınıyorsa, bu durum yukarı doğru yükselen sütunlar oluşturabilir mi? Bilgisayar modeli, belirli koşullar altında radar görüntülerinde görülen yapılara neredeyse birebir benzeyen yükselen buz sütunları üretti. Bu durum, Grönland’ın kuzeyindeki buzun taban kısmının sanılandan daha sıcak ve daha yumuşak olabileceğine işaret ediyor. Modellemede gereken ısı miktarının, Dünya’nın içinden gelen doğal ısı akışıyla uyumlu olduğu belirtildi. Bu ısı; radyoaktif elementlerin bozunması ve gezegenin oluşumundan kalan kalıntı ısıdan kaynaklanıyor. Normalde çok küçük olan bu etki, kalın ve yalıtkan buz tabakası altında zamanla birikerek alt katmanları yumuşatabiliyor. İklim bilimciler buzun tamamen katı olmasına rağmen binlerce yıllık zaman ölçeğinde akış gösterebildiğini belirtti. Ancak uzmanlar, bu bulgunun buzların hızla eriyeceği anlamına gelmediğini vurguladı. Grönland buz tabakası, küresel deniz seviyesi artışında kilit rol oynuyor. İç yapısının daha iyi anlaşılması, gelecekteki kıyı değişimlerinin tahmin edilmesi açısından kritik önem taşıyor.