Anayasa Mahkemesi nafakada "süresiz" ibaresini iptal etti

Anayasa Mahkemesi (AYM) Türk Medeni Kanunu'nun yoksulluk nafakasını düzenleyen 175'inci maddesinde yer alan "süresiz olarak" ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti.

Mahkeme, Kanun’un 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Karar bugün Resmi Gazete’de yayımlandı. İptal hükmü dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Kararla yoksulluk nafakası kaldırılmadı. İptal edilen yalnızca nafakanın süresiz olmasını öngören ibare. Mahkemeye göre nafakanın süresi her olayın kendi şartlarına göre hakim tarafından belirlenebilmeli. Hangi durumlarda ömür boyu nafakaya hükmedileceği de kanunda açıkça yazmalı. Mahkeme, yasal boşluk oluşmaması için dokuz aylık süre tanıdı. Antalya 12. Aile Mahkemesi, baktığı bir boşanma davasında Türk Medeni Kanunu'nun 175'inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "süresiz olarak" ibaresinin iptali istemiyle AYM'ye başvurmuştu. Türk Medeni Kanunu'nun "Yoksulluk nafakası" başlıklı 175'inci maddesinde "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz" deniyordu. AYM'nin kararı ile bu maddedeki "süresiz olarak" ibaresi kaldırıldı. AYM, söz konusu ibarenin Anayasa'nın 2, 5 ve 17'nci maddelerine aykırı olduğuna hükmederek iptaline oyçokluğuyla karar verdi. Kararın gerekçesinde, mevcut düzenlemenin yoksulluk nafakasının süresi konusunda hâkime takdir yetkisi tanımadığı, nafakanın somut olayın özellikleri veya haklı sebepler dikkate alınarak belirli bir süreyle sınırlandırılmasına imkan vermediği belirtildi. Mahkeme, boşanma sonrasında eşlerden birinin geçimini sağlayamayacak duruma düşmesini önlemek amacıyla nafaka öngörülmesinin meşru olduğunu belirtti. Ancak yükümlülüğün herhangi bir ölçüt belirlenmeden kategorik biçimde süresiz öngörülmesinin nafaka borçlusu açısından ağır bir külfete dönüşebileceği değerlendirmesinde bulundu. AYM, bazı durumlarda nafakanın belirli süreyle sınırlandırılabilmesine, bazı özel koşullarda ise yaşam boyu devam edebilmesine imkan tanıyacak ölçütlerin kanunda açık ve öngörülebilir biçimde düzenlenmesi gerektiğini kaydetti. Mahkeme, iptal nedeniyle oluşacak hukuki boşluğun kamu yararını ihlal edecek nitelikte olduğunu değerlendirerek kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi.